1. Yol haritası
2. Portekiz’de veterinerlik sistemi
Rutin muayene ve tedavilerin çoğu özel muayenehane, klinik ve hastanelerde yürütülür; bunlar genel olarak CAMV adıyla anılır. Belediye veterinerleri kuduz kampanyaları, resmî toplama merkezleri, halk sağlığı, tehlikeli köpek rejimi ve bazı idari işlemlerde görev alır. Üniversite hastaneleri ileri tanı ve uzmanlık sunabilir.
Klinik seçerken yakınlığın yanında gerçek gece nöbeti, yoğun bakım, görüntüleme, cerrahi ve laboratuvar imkânını sorun. “24 saat” ifadesinin yerinde ekip mi, çağrı nöbeti mi olduğunu doğrulayın.
- Geçmiş kayıtları ve ilaç listesini tek dosyada tutun.
- Çipi okutun ve belgeyle eşleştirin.
- Rutin klinik ile acil hastaneyi ayrı kaydedin.
- Fiyat tahminini mümkünse yazılı alın.
3. Acil durumlar ve zehirlenme
Nefes darlığı, bilinç değişikliği, durmayan kanama, trafik kazası, şiddetli karın şişliği, nöbet, sıcak çarpması, zehir şüphesi veya idrar yapamama acildir. Ararken tür, kilo, başlangıç zamanı ve maruziyeti söyleyin.
Kusturma, süt verme veya insan ilacı kullanma zararı artırabilir. Ambalajı ya da maddenin fotoğrafını götürün. Sıcak çarpması, çam kese tırtılı, rodentisit, ksilitol, çikolata ve insan ilaçları önemli risklerdir.
4. Mikroçip: kimler için zorunlu?
Köpek, kedi ve gelincikler mikroçiple işaretlenip SIAC’a kaydedilmelidir. 25 Ekim 2019’dan sonra doğanlarda işlem 120 gün içinde yapılır; eski kedi ve gelinciklerin geçiş süresi 25 Ekim 2022’de sona ermiştir.
Çipi yalnız veteriner yerleştirir. Çip GPS değildir. Uluslararası seyahatte kuduz aşısının geçerli olması için çip aşıdan önce takılmış veya aynı gün önce okunmuş olmalıdır.
5. SIAC kaydı ve DIAC
SIAC çip numarasını, hayvanı ve sorumlu kişiyi birleştirir. İlk kayıt çoğunlukla akredite veterinerce yapılır. Yurt dışından gelen ve kurallara uygun işaretlenmiş hayvan Portekiz’de 120 gün veya daha uzun kalacaksa kaydedilmelidir.
Çip numarası, ad, adres, e-posta ve telefonu kontrol edin. Değişiklikler portal, veteriner, belediye veya Junta üzerinden yapılabilir.
6. Türkiye’den Portekiz’e getirme
Bu yol sahibine eşlik eden veya sahibin seyahatinden en fazla beş gün önce/sonra yetkili kişiyle hareket eden, satış/devretme amacı taşımayan en fazla beş köpek, kedi veya gelincik içindir. Diğer durumlarda ticari hükümler doğabilir.
- Mikroçip: ISO uyumlu numara tüm belgelerde aynı olmalı.
- Kuduz aşısı: Hayvan en az 12 haftalık olmalı; aşı çipten önce yapılamaz. İlk aşının geçerliliği kural olarak 21 gün sonra başlar.
- Titrasyon: Güncel AB ülke listesi kontrol edilir. Gerekiyorsa numune aşıdan en az 30 gün sonra alınır, sonuç en az 0,5 IU/ml olmalı ve kan alımından girişe en az 3 ay bulunmalıdır.
- Resmî sağlık sertifikası: Yetkili/resmî veterinerce düzenlenir ve giriş kontrolüne kadar genel olarak 10 gün geçerlidir.
- Ticari olmayan hareket beyanı eklenir.
- Aviso de Chegada DGAV’nin güncel form ve süresiyle yapılır.
- PEV üzerinden evrak ve kimlik kontrolü yapılır.
DGAV, Lizbon PEV’nin 00.00–06.00 arasında kapalı olduğunu bildiriyor. Diğer saatler, e-posta, bildirim süresi ve ücretler uçuş öncesi teyit edilmelidir.
7. Varıştan sonra
Giriş belgelerini saklayın. Yerel veterinerde çipi, aşıları, parazit programını ve iklim risklerini kontrol ettirin. Hayvan 120 gün veya daha uzun kalacaksa SIAC kaydını tamamlayın.
- Acil hastane ve taşıma planını belirle.
- Çip ile sertifika/pasaport numarasını karşılaştır.
- 120+ gün kalışta SIAC ve DIAC’ı tamamla.
- AB seyahati için uygun olduğunda PAC düzenlet.
- Köpek için kuduz aşısı ve lisans rejimini kontrol et.
8. Aşılar ve koruyucu sağlık
Portekiz’de üç ay ve üzeri köpeklerde kuduz aşısı zorunludur. Kedilerde ülke içi genel zorunluluk yoktur; uluslararası seyahatte köpek, kedi ve gelincik için geçerli kuduz aşısı gerekir.
Karma aşılar ve leptospiroz yaşam tarzına göre planlanır. Leishmaniasis, kalp kurdu, kene ve pire riski bölgeye göre değişir. Köpek ürünleri kediler için toksik olabilir.
9. AB pasaportu ve seyahat
PAC, yetkili AB veterinerince düzenlenen resmî seyahat belgesidir; aşı karnesi değildir. AB içinde çip, geçerli kuduz aşısı ve pasaport temel şarttır. Bazı ülkelere giden köpeklerde 24–120 saat önce Echinococcus tedavisi gibi ek şartlar olabilir.
10. Junta ve köpek lisansı
SIAC ilk kaydı genel olarak ilk yıl lisans yerine geçer. Sonraki yıllık işlem ve harç Junta de Freguesia’dan doğrulanmalıdır. Tehlikeli/potansiyel tehlikeli köpeklerde ilk lisans SIAC kaydından sonra 30 gün içinde alınır.
11. Tehlikeli ve potansiyel tehlikeli köpekler
Tehlikeli köpek davranış/olay geçmişiyle; potansiyel tehlikeli köpek ise mevzuatta sayılan ırk veya özelliklerle belirlenebilir. Pit bull terrier, Rottweiler, American Staffordshire terrier, Staffordshire bull terrier, Dogo Argentino, Fila Brasileiro ve Tosa Inu özel rejimde anılır.
Lisans, idoneidade/sabıka belgesi, sorumluluk sigortası, eğitim, sterilizasyon, kısa tasma ve fonksiyonel ağızlık gerekebilir. Teminat limitini güncel kaynaktan doğrulayın.
12. Adres, sahip değişikliği, kayıp ve ölüm
Adres/iletişim, sahip devri, kayıp, bulunma veya ölüm gibi değişiklikler kural olarak 15 gün içinde SIAC’a bildirilir.
| Durum | İşlem |
|---|---|
| Adres/telefon | Portal, veteriner, Junta veya belediye üzerinden güncelleyin. |
| Kayıp | SIAC’a derhal bildirin; polis, CRO ve kliniklerle irtibat kurun. |
| Sahip değişikliği | Transmissão de Titularidade işlemini tamamlayın. |
| Ölüm | 15 gün içinde SIAC’a bildirin. |
13. Konut ve kamusal alanlar
Apartman kararı, kira sözleşmesi, gürültü, hijyen ve ortak alan kuralları ayrı değerlendirilir. Kira klozunun geçerliliği somut sözleşme ve içtihada bağlı olabilir. Konut sınırları çoğunlukla üç yetişkin köpek veya dört yetişkin kedi ve toplam dört hayvan şeklinde uygulanır; belediye veterineriyle istisna mümkün olabilir.
Restoran ve mağazalar görünür işaretle kabul veya sınırlama uygulayabilir; rehber köpeklerin erişimi ayrı korumaya tabidir. Plaj ve park kuralları belediye ve sezona göre değişir.
14. Masraf, yardım ve sigorta
Özel veteriner fiyatları ulusal sabit tarifeye bağlı değildir. Muayene, nöbet, görüntüleme, laboratuvar, yatış ve ameliyat ayrı ücretlenebilir. Tahmini fiyatı yazılı isteyin.
Sigortada yıllık limit, muafiyet, geri ödeme, bekleme, yaş sınırı, kalıtsal hastalık, sorumluluk ve yurt dışı teminatını karşılaştırın. Belediye destekleri dönemsel ve yereldir.
15. Kontrol listeleri
Türkiye’den çıkmadan
- Çipi okut ve belge numaralarını eşleştir.
- Kuduz aşısının çipten sonra ve geçerli olduğunu doğrula.
- Gerekiyorsa titrasyonu doğru tarihte yaptır.
- Üç ayı kan alma tarihinden hesapla.
- Güncel sağlık sertifikasını resmî makamdan al.
- DGAV bildirimi ve PEV saatini teyit et.
- Havayolu şartlarını yazılı al.
Portekiz’de
- Yerel ve acil veterineri belirle.
- 120+ gün kalışta SIAC ve DIAC’ı tamamla.
- Köpeğin aşı ve lisans durumunu kontrol et.
- Değişiklikleri 15 gün içinde bildir.
- Seyahatte PAC ve hedef ülke şartlarını kontrol et.
16. Sık sorulan sorular
Her yabancı hayvan 30 gün içinde SIAC’a kaydedilir mi?
Hayır. Genel ölçüt Portekiz’de en az 120 gün kalıştır; özel köpek rejimleri farklıdır.
Kedilerde mikroçip zorunlu mu?
Evet. Köpek, kedi ve gelincikler SIAC sistemine tabidir.
Kedide kuduz aşısı zorunlu mu?
Portekiz içi genel zorunluluk köpekler içindir; uluslararası seyahatte kedide de gerekir.
Türkiye aşı karnesi AB pasaportu mudur?
Hayır. Giriş sertifikası ve AB Evcil Hayvan Pasaportu farklı belgelerdir.
Mikroçip GPS midir?
Hayır; konum göndermez, numarayı güncel sahip kaydına bağlar.