12 Ağustos 2026 Tutulması: Lizbon’da Batan Güneş, Türkiye’nin Bekleyişi ve Göz Sağlığı

Yayımlanma Tarihi: 10 Ağustos 2026 | Yazan: Ramo | Kategori: Bilim & Astronomi

1999’daki o efsanevi tutulmayı hatırlayanlar bilir; gökyüzünün bir anda kararması, kuşların sessizliğe bürünmesi insanda gerçekten unutulmaz bir iz bırakıyor. İşte Avrupa, tam 27 yıl sonra ilk kez bu kadar büyük bir tam güneş tutulmasına ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.

12 Ağustos 2026’da gerçekleşecek bu gök olayı; Kuzey Kutbu, Grönland, İzlanda ve İspanya hattından geçip Portekiz’in kuzey ucunu sıyıracak. Peki biz bu işin neresindeyiz? Hem Lizbon’daki durumu hem Türkiye’nin durumunu ve gözlerimizi yakmadan bu görsel şöleni nasıl izleyeceğimizi detaylarıyla konuşalım.

Lizbon’da Durum Ne? Güneş Batar Batar Kararacak!

Açık konuşmak gerekirse, Lizbon tam tutulma hattının birazcık güneyinde kalıyor. Yani gökyüzü zifiri karanlık olmayacak ya da o meşhur Güneş tacını (korona) göremeyeceğiz. Ama yine de muazzam bir olay bizi bekliyor: Güneş diskinin tam %94.5’i kapanacak.

Ortamı gümüşi, tuhaf bir alacakaranlık kaplayacak. Asıl büyüleyici ve bir o kadar da zorlayıcı olan kısım ise saatler. Portekiz saatiyle (WEST) süreç şöyle işleyecek:

18:39 – Ay Güneş’i ısırmaya başlıyor (Güneş ufuktan 21° yüksekte).
19:36 (Zirve Anı) – Örtülmenin %94.5’e ulaştığı an. Güneş ufka iyice yaklaşmış (10.3°) ve Batı-Kuzeybatı yönüne kaymış olacak.
20:29 – Tutulma bitiyor.
20:34 – Ve Güneş batıyor.

Yani tutulmanın en civcivli anı, Güneş batmadan hemen önce gerçekleşecek. Bu da demek oluyor ki önünde bina veya tepe olanlar hiçbir şey göremez.

Lizbon’da En İyi İzleme Noktaları:

Miradouro da Senhora do Monte: Şehrin en yüksek seyir terası. Batı panoraması tamamen açık, kaçırılmayacak bir nokta.
Cristo Rei (Almada): Nehrin karşı tarafında, yüksek rakımıyla okyanus ufkuna hakim harika bir açı sunuyor.
Cabo da Roca & Praia do Guincho: "Ben bunu okyanus üzerinde batarken fotoğraflayacağım" diyorsanız, Kıta Avrupası’nın en batı ucu tam size göre.
Parque Eduardo VII: Şehir merkezinden ayrılamayanlar için üst teras harika bir alternatif.

Türkiye Bu Tutulmayı Görebilecek mi?

Kısa cevap: Hayır.

12 Ağustos 2026’daki bu olay sırasında Ay’ın yarı gölgesi maalesef Doğu Akdeniz’e kadar ulaşamıyor. Güneş ya çoktan batmış olacak ya da gölge üzerimizden geçmeyecek.

Peki Biz Ne Zaman Göreceğiz? (2 Ağustos 2027’yi Not Edin!)

Üzülmeye gerek yok, çünkü çok daha yakın bir tarihte şahane bir rövanşımız var. 2 Ağustos 2027 Pazartesi günü gerçekleşecek tutulma, Cebelitarık’tan başlayıp Mısır’a kadar uzanan yüzyılın en uzun tam tutulmalarından biri olacak (Mısır Lüksor’da tam 6 dakika 23 saniye sürecek!).

Türkiye tam hat üzerinde olmasa da güney ve batı illerimizde gündüz vakti ciddi bir kararma yaşanacak:

İzmir: %71.1 kapanma (Zirve saati: 12:38)
Antalya: %69.5 - %76 arası kapanma (Zirve saati: 12:46)
İstanbul: %59.3 kapanma (Zirve saati: 12:39)
Ankara: %56.3 kapanma (Zirve saati: 12:46)

(Not: Türkiye için asıl büyük şov ise 1 Haziran 2030’da. O gün Halkalı Güneş Tutulması tam İstanbul ve Marmara’nın üstünden geçecek!)

En Önemli Kısım: Gözlerinizi Sakın Riske Atmayın!

"Güneş’in %94’ü kapandı, artık filtreye gerek yok" diye düşünürseniz hayatınızın hatasını yaparsınız. Kalan o %5’lik dilim bile retinanızı yakmaya yeter. Üstelik retinanızda acı hisseden sinir ucu yoktur; gözünüz yanarken hiçbir şey hissetmezsiniz, hasarı ertesi gün kör noktalar oluşunca anlarsınız.

Asla Kullanmamanız Gerekenler:

Röntgen filmleri, CD/DVD’ler, isli camlar, alüminyum folyo.
Üst üste takılmış 3-4 tane siyah güneş gözlüğü.

Bunlar görünür ışığı kassa bile kızılötesi (IR) ve ultraviyole (UV) ışınları süzmez. Karanlıkta göz bebeğiniz genişleyeceği için zararlı ışınları direkt içeri toplarsınız.

Doğru ve Güvenli Ekipman:

Kesinlikle ISO 12312-2 sertifikalı tutulma gözlükleri kullanmalısınız.
Fotoğraf makinesi, dürbün veya teleskop kullanacaklar: Filtreyi gözünüze değil, cihazın en önüne (ışığın ilk girdiği merceğe) takmalısınız. Aksi takdirde mercek ışığı büyüteç gibi toplar; hem cihazın sensörünü eritir hem de gözünüzü milisaniyeler içinde kör eder.

Özet Karşılaştırma Tablosu

Lokasyon / Tarih	Tutulma Tipi	Örtülme Yüzdesi	Zirve Saati	Ufuk Yüksekliği & Yönü	Güvenlik Protokolü
Lizbon (12 Ağustos 2026)	Derin Parçalı	%94.5	19:36 (WEST)	10.3° / Batı-Kuzeybatı	ISO 12312-2 Şart
Türkiye (12 Ağustos 2026)	Gözlemlenemez	%0.0	-	Ufuk Altı	-
İzmir (2 Ağustos 2027)	Parçalı	%71.1	12:38 (TRT)	67.6° / Güney-Güneydoğu	ISO 12312-2 Şart
Antalya (2 Ağustos 2027)	Parçalı	%70 - %76	12:46 (TRT)	70.5° / Güney-Güneydoğu	ISO 12312-2 Şart
İstanbul (2 Ağustos 2027)	Parçalı	%59.3	12:39 (TRT)	~65.0° / Güney-Güneydoğu	ISO 12312-2 Şart
Ankara (2 Ağustos 2027)	Parçalı	%56.3	12:46 (TRT)	67.8° / Güney	ISO 12312-2 Şart

Kaynak: NASA Eclipse Web Site, Timeanddate Eclipse Database, IAU Working Group on Solar Eclipses.

August 12, 2026 Eclipse: Setting Sun in Lisbon, Turkey's Wait & Eye Safety Guide

Published Date: August 10, 2026 | Author: Ramo | Category: Science & Astronomy

Those who remember the legendary eclipse of 1999 know that the sudden darkening of the sky and the silence of birds leave an unforgettable impression. Europe is now preparing to host a major total solar eclipse for the first time in 27 years.

Passing through the Arctic, Greenland, Iceland, and Spain, this celestial event on August 12, 2026, will graze the northern tip of Portugal. Let's discuss the details of what to expect in Lisbon, the situation in Turkey, and how to safely enjoy this visual spectacle without harming our eyes.

What's the Situation in Lisbon? It Will Darken Just as the Sun Sets!

To be honest, Lisbon lies slightly south of the totality path. The sky won't go pitch black, and we won't see the famous solar corona. However, a massive event awaits us: exactly 94.5% of the Sun's disk will be covered.

A silvery, strange twilight will cover the environment. The most fascinating and challenging part is the timing. In Lisbon local time (WEST), the process unfolds as follows:

18:39 – The Moon starts biting the Sun (Sun is 21° high above the horizon).
19:36 (Peak Moment) – Obscuration reaches 94.5%. The Sun is low (10.3°) and shifted toward the West-Northwest.
20:29 – Eclipse ends.
20:34 – Sunset.

This means the peak of the eclipse happens right before sunset. Anyone with a building or hill blocking the western horizon won't see anything.

Best Observation Spots in Lisbon:

Miradouro da Senhora do Monte: The highest viewpoint in the city with an entirely open western panorama.
Cristo Rei (Almada): Across the river, offering great elevation and an ocean-facing perspective.
Cabo da Roca & Praia do Guincho: Perfect if you want to photograph it setting over the ocean at Europe's westernmost point.
Parque Eduardo VII: A great upper terrace alternative for those staying in the city center.

Will Turkey Be Able to See This Eclipse?

Short answer: No.

During the August 12, 2026 event, the Moon's penumbra unfortunately doesn't reach the Eastern Mediterranean. The Sun will either have already set or the shadow won't pass over us.

When Will We See One? (Note August 2, 2027!)

No need to worry, because a brilliant rematch is coming up soon. The eclipse on Monday, August 2, 2027, stretching from Gibraltar to Egypt, will be one of the longest total eclipses of the century (lasting 6 minutes and 23 seconds in Luxor, Egypt!).

Though Turkey is not directly on the center line, southern and western provinces will experience substantial daylight dimming:

İzmir: 71.1% obscuration (Peak time: 12:38)
Antalya: 69.5% - 76% obscuration (Peak time: 12:46)
İstanbul: 59.3% obscuration (Peak time: 12:39)
Ankara: 56.3% obscuration (Peak time: 12:46)

(Note: The ultimate show for Turkey will be on June 1, 2030, when an Annular Solar Eclipse passes directly over Istanbul and Marmara!)

The Most Important Part: Don't Risk Your Eyes!

Thinking "94% of the Sun is covered, I don't need a filter anymore" would be the mistake of a lifetime. Even that remaining 5% is enough to burn your retina. Worse, your retina has no pain receptors; you feel nothing while burning, and only realize the damage the next day when blind spots appear.

Never Use:

X-ray films, CDs/DVDs, smoked glass, aluminum foil.
Layering 3-4 regular sunglasses.

Even if they block visible light, they do not filter infrared (IR) and ultraviolet (UV) rays. In the darkness, your pupils dilate, channeling harmful rays straight inside.

Right and Safe Equipment:

You must use officially certified ISO 12312-2 eclipse glasses.
For cameras, binoculars, or telescopes: The filter must go in front of the lens where light first enters, never on the eyepiece. Otherwise, optics act like a magnifying glass, instantly frying the sensor and blinding you in milliseconds.

Summary Comparison Table

Location / Date	Eclipse Type	Obscuration	Peak Time	Horizon & Direction	Safety Protocol
Lisbon (Aug 12, 2026)	Deep Partial	94.5%	19:36 (WEST)	10.3° / West-Northwest	ISO 12312-2 Mandatory
Turkey (Aug 12, 2026)	Not Visible	0.0%	-	Below Horizon	-
İzmir (Aug 2, 2027)	Partial	71.1%	12:38 (TRT)	67.6° / South-Southeast	ISO 12312-2 Mandatory
Antalya (Aug 2, 2027)	Partial	70% - 76%	12:46 (TRT)	70.5° / South-Southeast	ISO 12312-2 Mandatory
İstanbul (Aug 2, 2027)	Partial	59.3%	12:39 (TRT)	~65.0° / South-Southeast	ISO 12312-2 Mandatory
Ankara (Aug 2, 2027)	Partial	56.3%	12:46 (TRT)	67.8° / South	ISO 12312-2 Mandatory

Source: NASA Eclipse Web Site, Timeanddate Eclipse Database, IAU Working Group on Solar Eclipses.

PT NEWS HUB

12 Ağustos 2026 Tutulması: Lizbon’da Batan Güneş, Türkiye’nin Bekleyişi ve Göz Sağlığı