Portekiz'in vatandaşlık yasasında önerilen değişiklikler, önümüzdeki yıllarda ekonomiye 20 milyar euroluk maliyete yol açabilir.

Portekiz Hükümeti’nin kapalı kapılar arkasında pişirdiği yeni göç ve vatandaşlık paketi, en sonunda masaya yatırıldı. Cumhurbaşkanlığı Bakanı António Leitão Amaro ile yapılması istenen o kritik görüşmenin ve açıklanan raporun detaylarına bakınca "Portekiz kendi ayağına mı sıkıyor acaba?" demeden edemedim. Bu ülkenin yıllardır neyi sevildi? Huzuru, insanının sıcaklığı ama en çok da dünyaya açık, öngörülebilir ve kucaklayıcı kuralları. Şimdi ise tam tersi bir rüzgâr esiyor. ### Rakamlar Yalan Söylemez: Fatura Çok Ağır Saha araştırmaları ve hazırlanan son etki raporu, tablonun ne kadar ciddi olduğunu gözler önüne seriyor. Öyle ufak tefek kayıplardan bahsetmiyoruz. Eğer bu yasalar ve vatandaşlık için gereken yasal ikamet sürelerini uzatma kararı yürürlüğe girerse, Portekiz ekonomisinin 2026’da doğrudan göreceği zarar en iyimser senaryoyla **401 milyon avro**. "Canım ilk yıl atlatılır" deyip geçmeyin; 5 yıla vurduğumuzda bu kayıp **5,53 milyar avroya**, 10 yıllık perspektifte ise **15,9 milyar avroya** dayanıyor. Hatta yatırımcı güveninin sarsıldığı daha sert bir senaryoda bu faturanın 10 yılda **23,54 milyar avroya** kadar tırmanma ihtimali var. ### Kartlar Yeniden Dağıtılıyor Son dönemde üst üste gelen kararları bir hatırlayalım: * Altın Vize (Golden Visa) kapsamındaki gayrimenkul yatırım yolunun kapatılması, * Alışılmadık İkamet Edenler (NHR) vergi rejiminin sonlandırılması, * AIMA’daki (Entegrasyon, Göç ve İltica Ajansı) bitmek bilmeyen bürokratik kilitlenmeler... Şimdi bunların üzerine bir de vatandaşlığa giden yolun uzatılması eklenince, Portekiz adeta uluslararası sermayeye ve yetenekli profesyonellere "Artık başka kapıya" demiş oluyor. Nitekim rapor tam da buna dikkat çekiyor: Nitelikli beyinler ve yatırımcılar, rotayı anında İspanya, İtalya, Yunanistan veya BAE gibi kucağını açmış bekleyen ülkelere kıracak. ### Devlet Kasası ve Sokaktaki Esnaf da Nasibini Alacak Mesele sadece büyük yatırımcılar değil, hepimizin dahil olduğu kamu maliyesi ve yerel ekonomi de büyük bir darbe alacak. Devletin vergi kaybı ilk yılda 100 milyon avroyu bulurken, 10 yılda kaybolacak tutar **6,4 milyar avroya** ulaşıyor. En büyük yara da Sosyal Güvenlik primlerinde açılacak. Genç, eğitimli ve kazanan insanların buraya gelmekten vazgeçmesi demek, emeklilik sistemimize aktarılan taze kanın kuruması demek. Öte yandan, dışarıdan gelen sakinlerin bu ülkede harcadığı para piyasanın can damarıydı. Sadece 2026'da hanehalkı tüketimindeki düşüşün piyasadan yaklaşık **200 milyon avro** çekeceği öngörülüyor. Oteller, restoranlar, özel okullar, mahalledeki emlakçı, avukat hatta noter bile bu talebin düşüşünü iliklerine kadar hissedecek. ### Lizbon, Algarve ve Porto İçin Tehlike Çanları Özellikle yabancı nüfusun ve yatırımların yoğunlaştığı Lizbon metropolü, Algarve ve Porto bu işten en çok hasarı alacak bölgeler. Bölgesel eşitsizliklerin derinleşmesi işten bile değil. Hükümet yetkilileri tabii ki bu reformları savunurken "Amacımız başvuranların Portekiz ile olan bağını güçlendirmek, entegrasyonu iyileştirmek ve sistemi sürdürülebilir kılmak" diyor. Niyet bu olabilir, ama sahadaki gerçeklik ve rakamlar bize bambaşka bir şey anlatıyor. Bu değişiklikler henüz meclis onayından geçmedi, yasal süreç devam ediyor. Umarım karar vericiler, bu raporun işaret ettiği somut riskleri göz önüne alır da Portekiz o eski cazibesini ve rekabet gücünü tamamen kaybetmeden önce daha makul bir noktada buluşulur. Yoksa hepimiz için oldukça zorlu bir dönem başlayacak gibi görünüyor.