AB, Brezilya’dan et ithalatını durdurdu: Karar Portekiz’de de uygulanıyor

Avrupa Birliği’nin belirli antimikrobiyallerin kullanımına ilişkin yeni ithalat kuralları 3 Eylül’de yürürlüğe girdi. Brezilya gerekli uygunluk güvencelerini sağlayan ülkelerin yer aldığı yeni listede bulunmadığı için Brezilya’dan sığır eti dahil çeşitli hayvansal ürünlerin AB’ye girişi durdu. Karar tüm üye ülkelerde olduğu gibi Portekiz’de de doğrudan uygulanıyor.

Portekiz’de Brezilya’dan ithal edilen et ve bazı hayvansal ürünlerin tedarikini etkileyen yeni Avrupa Birliği kuralları yürürlüğe girdi.

3 Eylül 2026’dan itibaren uygulanmaya başlayan düzenleme, AB dışındaki ülkelerden insan tüketimi amacıyla getirilen hayvan ve hayvansal ürünlerde belirli antimikrobiyal ilaçların kullanımına ilişkin yeni şartlar getiriyor.

Brezilya, bu şartları karşıladığına ilişkin gerekli güvenceyi sağlayan üçüncü ülkelerin bulunduğu yeni AB listesinde yer almıyor.

Bunun sonucu olarak Brezilya’dan sığır eti başta olmak üzere kümes hayvanları ve belirli diğer hayvansal ürünlerin AB pazarına girişi durduruldu.

Bu nedenle karar yalnızca Portekiz tarafından alınmış ulusal bir “Brezilya eti yasağı” değil. Avrupa Birliği genelinde uygulanan düzenleme Portekiz’i de kapsıyor.

Neden Brezilya listeden çıkarıldı?

Kararın temelinde Avrupa Birliği’nin antimikrobiyal dirençle mücadele kapsamında hayvansal üretime uyguladığı kurallar bulunuyor.

AB mevzuatına göre Birlik dışındaki ülkelerin AB pazarına insan tüketimine yönelik hayvan ve hayvansal ürün ihraç edebilmesi için belirli antimikrobiyal kullanım kurallarına uyduklarını gösterebilmeleri gerekiyor.

Bu kurallar arasında hayvanların büyümesini hızlandırmak veya verimi artırmak amacıyla antimikrobiyallerin kullanılmaması bulunuyor.

Ayrıca insanlarda belirli enfeksiyonların tedavisi için ayrılmış bazı antimikrobiyallerin hayvanlarda kullanılmasına da izin verilmiyor.

Bu şartlar AB’deki üreticiler için 2022’den beri uygulanıyor. İthal ürünlere ilişkin yeni sistem ise 3 Eylül 2026 itibarıyla devreye girdi.

Dolayısıyla kararın “Brezilya etinde zararlı madde bulundu” şeklinde yorumlanması doğru değil.

Asıl mesele, Brezilya’nın AB’ye ihraç edilen ürünler açısından yeni antimikrobiyal kullanım şartlarına uygunluğu gösterecek gerekli güvenceyi sağlayamamış olması.

Sadece sığır eti değil

Kısıtlama yalnızca Brezilya’dan gelen sığır etiyle sınırlı değil.

Yeni sistem kapsamında Brezilya’nın AB’ye ihraç ettiği kümes hayvanları, yumurta, bal ve belirli diğer hayvansal ürünler de etkileniyor.

Avrupa Birliği’nin resmî listesi ürün gruplarını ayrı ayrı değerlendiriyor. Bir üçüncü ülkenin belirli bir hayvansal ürünü AB’ye gönderebilmesi için ilgili ürün kategorisinde gerekli uygunluk şartlarını karşılaması gerekiyor.

Yasak kalıcı olmak zorunda değil

Mevcut durum Brezilya’nın bu ürünleri hiçbir zaman yeniden Avrupa Birliği’ne ihraç edemeyeceği anlamına gelmiyor.

Brezilya gerekli şartlara uyduğunu ve AB’nin talep ettiği güvenceleri sağlayabildiğini gösterirse ihracatın yeniden başlamasının önü açılabilir.

Bu nedenle hukuken “kalıcı yasak” yerine mevcut ithalatın askıya alınması veya Brezilya’nın yetkili ülkeler listesinin dışında kalması şeklindeki ifade daha doğru.

Portekiz’de tüketici açısından ne değişebilir?

Düzenleme 3 Eylül’den itibaren AB’ye giriş yapacak yeni ürünleri ilgilendiriyor.

Bu durum, Portekiz’de 3 Eylül’den önce yasal olarak piyasaya girmiş bütün Brezilya menşeli etlerin aynı gün raflardan toplatıldığı anlamına gelmiyor.

Dolayısıyla tüketicilerin mağazalarda veya restoranlarda Brezilya menşeli ürünlerle karşılaşmaya hemen son vermesi beklenmemeli.

Daha uzun vadede ise ithalatın durması Brezilya menşeli ürünlerin bulunabilirliğini etkileyebilir. Bunun Portekiz’de et fiyatlarına veya belirli ürünlerin tedarikine ne ölçüde yansıyacağı konusunda şu aşamada doğrulanmış bir resmî tahmin bulunmuyor.

PTNEWSHUB DEĞERLENDİRMESİ

Portekiz’de helal kesim ete ulaşmak zaten her zaman kolay değil. Helal et sattığını belirten bazı noktalarda karşılaştığımız hijyen koşulları da güven vermeyebiliyor. Brezilya’dan yapılan ithalatın durmasının helal et arzına nasıl yansıyacağı henüz belli değil ancak seçeneklerin daha da daralmaması, özellikle helal ürün arayan tüketiciler açısından önemli.

PRATİK BİLGİ

Bu karar ne anlama geliyor?

3 Eylül’den önce satın aldığınız Brezilya eti otomatik olarak güvensiz ilan edilmiş değil. Düzenlemenin nedeni belirli bir et partisinde tehlikeli madde tespit edilmesi değil, AB’nin yeni antimikrobiyal kullanım ve uygunluk şartları.

Mevcut ürünler otomatik olarak geri çağrılmıyor. İthalatın durdurulması ile piyasadaki bütün ürünlerin toplatılması aynı şey değil.

Menşei kontrol edilebilir. Paketli etlerde ürünün menşe bilgisi ve diğer zorunlu etiket bilgileri kontrol edilebilir.

Helal sertifikası ayrı bir konu. Bir ürünün Brezilya, Portekiz veya başka bir ülkeden gelmesi tek başına helal kesim yapıldığını göstermiyor. Helal ürün arayan tüketicilerin ürünün veya satıcının sertifikasyon bilgisini ayrıca kontrol etmesi gerekiyor.

İNCELENEN KAYNAKLAR

The Portugal News — Bruno G. Santos, 3 Eylül 2026: “Brazilian meat banned in Portugal” başlıklı kaynak haber. AB’nin Brezilya’dan yapılan hayvansal ürün ithalatına yönelik değişikliğinin Portekiz açısından sonuçlarını aktarıyor.

Avrupa Komisyonu — Food Safety / EU antimicrobial rules for imports of animals and animal products: AB dışındaki ülkelerden ithal edilen hayvan ve hayvansal ürünlerde 3 Eylül 2026’dan itibaren uygulanacak antimikrobiyal şartların resmî açıklaması.

EUR-Lex — Commission Implementing Regulation (EU) 2026/1189: 3 Eylül 2026’dan itibaren uygulanacak yetkili üçüncü ülkeler sistemini ve ürün kategorilerini düzenleyen resmî AB mevzuatı.

EUR-Lex — Regulation (EU) 2019/6, Article 118: Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatta büyümeyi veya verimi artırmak amacıyla kullanılan antimikrobiyaller ve insan tedavisi için ayrılmış belirli antimikrobiyallere ilişkin temel AB hükümleri.

Diário de Notícias / Lusa — 1 Eylül 2026: Brezilya’dan et ithalatının durdurulması, Brezilya’nın uyum süreci ve Avrupa tarafındaki açıklamalara ilişkin Lusa kaynaklı haber.