SNS’nin acil hava ambulansında yakıt alarmı: Jet yakıtı 1,04 eurodan 1,90 euroya çıktı

Portekiz’de acil hastaların helikopterle taşınmasını sağlayan hava ambulansı sisteminde artan yakıt maliyetleri nedeniyle finansal sürdürülebilirlik uyarısı yapıldı.

INEM adına dört acil tıbbi helikopter işleten Gulf Med Aviation Services, havacılık yakıtındaki sert fiyat artışının mevcut sözleşmenin ekonomik dengesini bozduğunu belirterek hükümetten destek istedi.

Şirketin verdiği bilgilere göre ihale tekliflerinin hazırlandığı Aralık 2024’te yaklaşık 1,04 euro/litre olan Jet A1 yakıtı bugün yaklaşık 1,90 euro/litre seviyesinde.

Şirket operasyonunun başladığı Temmuz 2025’ten bu yana yakıt fiyatındaki artış ise yaklaşık yüzde 80.

Helikopterler daha fazla uçuyor

Sorun yalnızca yakıtın pahalanması değil.

Acil sağlık helikopterlerinin kullanım miktarı da artmış durumda.

2026’nın ilk sekiz ayında dört helikopter toplam 1.285 saat uçtu.

2025’te operasyonun temmuz ayında başlamasından yıl sonuna kadar kaydedilen toplam uçuş süresi 715 saatti.

Şirketin hesabına göre helikopterler aylık ortalamada geçen yıla göre yaklaşık yüzde 35 daha fazla uçuyor.

İlk sekiz ayda helikopterlerle 635 hasta taşındı.

2025 dönemindeki sayı 308’di.

Dört helikopter 24 saat hazır tutuluyor

Gulf Med’in mevcut operasyonu uluslararası kamu ihalesi sonucunda imzalanan yaklaşık 77,5 milyon euroluk sözleşmeye dayanıyor.

Sistem dört helikopterin günün 24 saati acil sağlık görevleri için kullanılabilir durumda tutulmasını öngörüyor.

Şirket daha önce Temmuz–Ekim 2025 döneminde yaklaşık dört milyon euroluk doğrudan sözleşmeyle hizmet vermişti.

Yeni sözleşmenin önemli sorunlarından biri ise şirketin açıklamasına göre yakıt gibi öngörülemeyen maliyet artışları için otomatik fiyat revizyon mekanizmasının bulunmaması.

Şirket hükümetten destek istiyor

Gulf Med, yakıt maliyetindeki artışın yalnızca helikopterleri etkilemediğini belirtiyor.

Destek araçları, ekiplerin dört ayrı üs arasında taşınması ve personelin sürekli hazır tutulması da artan enerji maliyetlerinden etkileniyor.

Şirket bu nedenle yakıt fiyat artışlarına karşı kamu desteği verilen kritik yardım sektörlerinin kapsamına hava ambulanslarının da alınmasını istiyor.

Şirket yönetimi mevcut maliyetleri kendi bütçesinden karşıladığını ancak bunun uzun vadede sürdürülebilir olmadığını savunuyor.

Bu, şirketin hükümete yönelik talebi; henüz açıklanmış yeni bir devlet desteği bulunmuyor.

Hava ambulansları duracak mı?

Şu aşamada hayır.

Şirket mevcut hizmeti azaltacağını veya durduracağını açıklamadı.

Aksine operasyonu tehlikeye atacak bir kesinti yapmayacağını belirtiyor.

Dolayısıyla haber “Portekiz’de hava ambulansları duruyor” şeklinde yorumlanmamalı.

Mevcut sorun, sözleşmenin ekonomik koşullarının yakıt fiyatlarındaki olağanüstü artış karşısında sürdürülebilir olup olmadığı.

Ancak acil sağlık helikopterlerinin trafik kazaları, ağır travmalar ve hastaneler arası kritik hasta transferlerinde oynadığı rol düşünüldüğünde tartışma doğrudan SNS’nin acil müdahale kapasitesini ilgilendiriyor.

Kaynaklar

RTP / Lusa — 3 Ekim 2026

https://www.rtp.pt/noticias/economia/combustiveis-podem-por-em-risco-sustentabilidade-do-transporte-aereo-de-emergencia_n1769297

Renascença / Lusa — 3 Ekim 2026

https://rr.pt/noticia/pais/2026/10/03/combustiveis-podem-por-em-risco-sustentabilidade-do-transporte-aereo-de-emergencia/487781/