SNS’de “sağlık turizmi” tartışması: 92 bin non-resident hasta ne anlama geliyor?

Portekiz’de doktorlar ve hastane yöneticileri, yalnız tedavi almak amacıyla ülkeye gelen ve masrafları daha sonra tahsil edilemeyen yabancı hastaların Serviço Nacional de Saúde üzerindeki etkisine yeniden dikkat çekti.

Ancak tartışmada kullanılan “yabancı hasta” ifadesi önemli bir yanlış anlamaya yol açabiliyor.

Sorunun merkezindeki grup Portekiz’de yasal olarak yaşayan yabancı residents değil; ülkede ikamet etmeyen kişiler.

Bu ayrım hem sağlık hakkı hem de hizmetlerin finansmanı açısından kritik.

Dokuz ayda 92 binden fazla non-resident acile başvurdu

Inspeção-Geral das Atividades em Saúde tarafından yapılan incelemede 2024’ün ilk dokuz ayında Portekiz’deki SNS acil servislerinde 92 binden fazla yabancı non-resident kişinin tedavi gördüğü tespit edildi.

2023’ün tamamında sayı 102 binin üzerindeydi.

2024’te incelenen grubun yaklaşık yüzde 49’unda, sağlık masraflarının ödenmesini sağlayacak sigorta, uluslararası sağlık anlaşması veya başka bir üçüncü taraf ödeme mekanizması bulunmadığı tespit edildi.

Bu, 92 bin kişinin tamamının faturalarını ödemeden ayrıldığı anlamına gelmiyor.

Algarve’de 1,2 milyon euro tahsil edilemedi

IGAS daha sonra yabancı non-resident hasta sayısının yüksek olduğu sağlık kuruluşlarını ayrıca incelemeye aldı.

ULS Algarve’de 2023 ve 2024 yıllarında non-resident kişilere sağlanan sağlık hizmetlerinden yaklaşık 1,2 milyon euroluk tutarın tahsil edilemediği belirlendi.

Algarve’nin yoğun uluslararası turizm bölgesi olması bu konuyu özellikle önemli hale getiriyor.

ULS São José ve Oeste gibi başka birimler de inceleme kapsamına alındı.

Portekiz’de yaşayan yabancılarla aynı kategori değil

Bu tartışmanın en kritik noktası burada.

Portekiz’de residence permit sahibi olan veya SNS sisteminde usulüne uygun biçimde kayıtlı yabancı bir resident ile turist olarak Portekiz’e gelen non-resident aynı hukuki durumda değil.

Portekiz’de yasal olarak yaşayan yabancıların SNS’ye erişim hakkı mevcut mevzuat çerçevesinde devam ediyor.

Dolayısıyla “yabancılar Portekiz sağlık sistemini kullanıyor ve artık ücret ödeyecek” gibi bir sonuç mevcut verilerden çıkarılamaz.

IGAS ne öneriyor?

IGAS, ödeme alınamayan hizmetleri azaltmak amacıyla hastanelere çeşitli önlemler önerdi.

Bunlar arasında uygun durumlarda acil servise giriş sırasında ödeme alınması ve hastanın hastaneden ayrılmadan önce mali durumunun tamamlanmasını sağlayacak zorunlu bir check-out mekanizması bulunuyor.

Ayrıca non-resident hastalardan tahsil edilemeyen tutarların daha sistematik biçimde takip edilmesi isteniyor.

Bunlar bütün SNS kullanıcılarına uygulanmış yeni ulusal ücret sistemi değil; IGAS’ın non-resident hastaların ödeme süreçlerine ilişkin tavsiyeleri.

Acil sağlık hizmeti ortadan kalkmıyor

Finansman tartışması ile acil tıbbi müdahale yükümlülüğünü birbirinden ayırmak gerekiyor.

Acil durumda bulunan bir kişinin sağlık hizmetine erişimi ile hizmetin bedelinin daha sonra hangi ülke, sigorta kuruluşu veya kişi tarafından ödeneceği farklı meseleler.

Asıl problem tedaviden sonra faturanın kimin tarafından karşılanacağının belirlenememesi veya tahsilat yapılamaması.

Portekiz’de yaşayan yabancılar açısından bugünkü tartışmanın doğru özeti bu:

SNS’ye erişim hakkını ortadan kaldıran yeni bir karar yok; tartışma esas olarak Portekiz’de ikamet etmeyen hastaların sağlık faturalarının nasıl tahsil edileceği üzerinde.

Kaynaklar

RTP — 6 Ekim 2026

https://www.rtp.pt/noticias/pais/profissionais-avisam-para-pressao-do-turismo-de-saude-sobre-o-sns_v1769979

Observador — IGAS denetimi, 18 Eylül 2026

https://observador.pt/2026/09/18/turismo-de-saude-igas-quer-taxas-moderadoras-pagas-a-entrada-dos-hospitais-e-sistema-de-check-out-para-evitar-fugas-a-pagamentos/

IGAS — Inspeção-Geral das Atividades em Saúde

https://www.igas.min-saude.pt/