PSP’nin yabancılar birimi “göçmen avı” eleştirisini reddetti: İlk yılın bilançosunda 52 bin kontrol var

Portekiz’de yabancıların ülkedeki yasal durumunu denetleyen PSP bünyesindeki Unidade Nacional de Estrangeiros e Fronteiras (UNEF), faaliyetlerinin belirli milliyetleri veya göçmen topluluklarını hedef alan bir “göçmen avı” olmadığı görüşünde.

UNEF yönetiminin açıklamaları, Portekiz’de göç denetimlerinin kapsamı ve yeni polis yapılanmasının sınırları konusunda devam eden tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Ancak rakamlar doğru okunmalı.

PSP’nin ilk yıllık bilançosuna göre UNEF, 21 Ağustos 2025 ile 31 Temmuz 2026 arasında 5.397 denetim operasyonunda 52.421 yabancı vatandaşı kontrol etti.

Bu kontroller sonucunda 1.117 düzensiz kalış vakası tespit edildi. Bu, kontrol edilenlerin yaklaşık yüzde 2,1’ine karşılık geliyor.

831 kişiye gönüllü ayrılma bildirimi

Denetimler sonucunda:

831 kişiye Portekiz’den gönüllü ayrılmaları için bildirim yapıldı,

285 kişi düzensiz kalış nedeniyle gözaltına alındı,

bir kişi ülkeye giriş yasağına uymadığı gerekçesiyle gözaltına alındı.

Bu rakamlar önemli çünkü sosyal medyada veya bazı haber özetlerinde geçen çok daha yüksek “gönüllü ayrılma bildirimi” sayılarıyla uyuşmuyor.

PSP’nin teyitli ilk yıl bilançosundaki sayı 831 bildirim.

Gönüllü dönüş ile ayrılma bildirimi aynı şey değil

İki kavramın birbirine karıştırılmaması gerekiyor.

Bir kişiye Portekiz’den ayrılması yönünde bildirim yapılması, o kişinin gerçekten ülkeyi terk ettiği anlamına gelmiyor.

PSP verilerine göre UNEF döneminde ayrıca 1.732 gönüllü dönüş gerçekleştirildi.

Bunun yanında 221 zorunlu dönüş uygulandı ve yüzlerce zorla uzaklaştırma dosyası açıldı.

Dolayısıyla “831 bildirim” ile “1.732 gönüllü dönüş” iki farklı istatistik.

UNEF tam olarak ne yapıyor?

SEF’in 2023’te kapatılmasının ardından yabancılar ve sınır yönetimi görevleri farklı kurumlara dağıtılmıştı.

AIMA ağırlıklı olarak oturum, göç ve idari işlemleri üstlenirken hava sınırı kontrollerinin önemli bölümü PSP’ye geçmişti.

Ağustos 2025’te UNEF’in devreye girmesiyle PSP’nin rolü daha da genişledi.

Yeni yapı:

hava sınırı kontrollerini,

ülkede yabancıların yasal kalış durumuna ilişkin denetimleri,

geri dönüş ve yeniden kabul işlemlerini,

zorla uzaklaştırma süreçlerini

yürüten temel güvenlik birimlerinden biri haline geldi.

“Göçmen avı” tartışması neden çıktı?

UNEF’in kurulmasından bu yana temel tartışmalardan biri, yabancıların sokakta veya işyerlerinde hangi kriterlere göre kontrol edildiği.

Polis yönetimi denetimlerin kişinin görünüşü veya milliyeti üzerinden rastgele yapılmadığını, operasyonların risk analizi, bilgi ve belirli denetim ihtiyaçları çerçevesinde yürütüldüğünü savunuyor.

Burada PTNewsHub okuyucuları açısından kritik hukuki ayrım şu:

Portekiz’de yabancı olmak veya polisin belge istemesi tek başına kişinin düzensiz durumda olduğu anlamına gelmiyor.

İlk yıl rakamları da kontrol edilen 52 binden fazla kişinin yaklaşık yüzde 98’inde düzensiz kalış tespit edilmediğini gösteriyor.

Oturum süreci devam edenler açısından önemli ayrım

Portekiz’de AIMA ile devam eden başvurusu, yenileme süreci veya başka bir yasal prosedürü bulunan kişilerin durumu tek tip değil.

Pasaportun yanında:

geçerli oturum kartı,

AIMA başvuru veya yenileme belgesi,

sürecin devam ettiğini gösteren resmi kanıtlar

kişinin hukuki durumunun değerlendirilmesinde önem taşıyabiliyor.

Bu nedenle “kartın tarihi geçti = otomatik olarak ülkede yasadışı bulunma” şeklinde basit bir sonuç her dosyada doğru olmayabilir.

Aynı şekilde bir kişinin düzensiz durumda olduğunun tespit edilmesi de her durumda derhal sınır dışı edileceği anlamına gelmiyor. Bildirim, gönüllü dönüş, itiraz ve zorla uzaklaştırma süreçleri birbirinden farklı hukuki aşamalar.

İlk yıl ne gösteriyor?

UNEF’in ilk yılı iki ayrı gerçeği gösteriyor.

Birincisi, Portekiz göç denetimini yeniden daha güçlü biçimde polis yapılanması içine taşıdı.

İkincisi, denetlenen yabancıların büyük çoğunluğunda düzensiz kalış tespit edilmedi.

Bu nedenle önümüzdeki dönemde tartışmanın yalnızca “kaç kişi kontrol edildi?” üzerinden değil, kontrollerin hangi hukuki kriterlerle yapıldığı, kimlerin gözaltına alındığı ve uzaklaştırma kararlarında hangi güvencelerin uygulandığı üzerinden yürütülmesi bekleniyor.

Kaynaklar

Correio da Manhã / Lusa — UNEF ilk yıl faaliyet bilançosu, Ağustos 2026

https://www.cmjornal.pt/cm-ao-minuto/detalhe/psp-detetou-1-117-casos-de-imigrantes-irregulares-entre-52-mil-fiscalizados

RTP / Lusa — UNEF’in kuruluşu, görev alanları ve sınır kontrolü yapılanması

https://www.rtp.pt/noticias/pais/unidade-de-estrangeiros-e-fronteiras-da-psp-entra-em-vigor-5o-feira-com-1200-policias_n1678003

Postal / Lusa — 26 Ağustos 2026 — UNEF’in 52.421 yabancıya yönelik kontrollerinin sonuçları

https://postal.pt/nacional/psp-detetou-1-117-casos-imigrantes-irregulares-entre-mais-de-52-mil-estrangeiros/