Portekiz'in göç politikasına yeni uyarı: Göçmen çalışanların hakları ve entegrasyon için daha güçlü denetim isteniyor

Portekiz Ulusal Göç ve İltica Konseyi Başkanı António Vitorino, ülkenin göç politikasının yalnızca sınır kontrolü ve oturum izinleri üzerinden yürütülmesinin yeterli olmadığını belirterek çalışma hayatı, eğitim ve konut alanlarında daha güçlü entegrasyon politikaları çağrısında bulundu.

8 Ekim'de Renascença ve Público'ya verdiği röportajda Vitorino, Portekiz ekonomisinin bazı sektörlerde göçmen işgücüne önemli ölçüde bağımlı olduğunu vurguladı.

Ancak göçmenlerin ekonomik katkısının, çalışma koşullarının ve sosyal haklarının korunmasıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Bazı sektörlerde çalışanların önemli bölümü göçmen

Vitorino'nun aktardığı verilere göre göçmen çalışanların payı tarım, balıkçılık ve ormancılıkta yüzde 44'e ulaşıyor.

Otelcilik ve restoran sektöründe bu oran yüzde 38, yaşlı bakımında ise yüzde 31 seviyesinde.

Bu rakamlar Portekiz ekonomisinin özellikle emek yoğun bazı faaliyetlerinde yabancı işgücünün önemini gösteriyor.

Ancak söz konusu oranlar ülke genelindeki bütün çalışanların göçmen olduğu payı ifade etmiyor; belirli sektörlere ait göstergeler.

İşverenlerin sorumluluğu artırılmalı

Vitorino, göçmen entegrasyonunun yalnız devlet kurumlarına bırakılamayacağını savunuyor.

İşverenlerin çalışanların barınma, çalışma koşulları ve sosyal uyum süreçlerinde daha aktif rol üstlenmesi gerektiğini belirtiyor.

Bu yaklaşım özellikle tarım, turizm, restoran ve bakım sektörleri açısından önem taşıyor.

Çünkü göçmen çalışanların yoğun olduğu bu alanlarda düşük ücret, uzun çalışma saatleri ve işveren bağımlılığı gibi riskler daha fazla tartışılıyor.

ACT denetimleri neden önemli?

Vitorino'nun gündeme getirdiği kurumlardan biri Autoridade para as Condições do Trabalho (ACT).

ACT, Portekiz'de çalışma mevzuatına uyulmasını denetleyen kamu kurumu.

Çalışma saatleri, iş sağlığı ve güvenliği, ücret ödemeleri ve iş sözleşmelerine ilişkin ihlaller kurumun faaliyet alanında bulunuyor.

Vitorino, göçmenlerin çalışma koşullarının daha etkin denetlenebilmesi için ACT'nin kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Göçmen çalışanların mevcut hakları

Portekiz'de yabancı çalışanların hakları yalnız vatandaşlıklarına göre belirlenmiyor.

Portekiz iş hukukuna tabi çalışanlar, ilgili mevzuat kapsamında ücret, dinlenme süresi, yıllık izin ve iş güvenliği gibi temel korumalardan yararlanabiliyor.

Bir işverenin çalışanı yabancı olduğu için yasal çalışma koşullarının dışında bırakması kabul edilebilir bir uygulama değil.

Ancak kişinin oturum ve çalışma statüsü, bazı idari süreçler açısından ayrıca önem taşıyabiliyor.

Bu nedenle çalışma hakkı ile göçmenlik statüsüne ilişkin prosedürlerin birbirinden ayrılması gerekiyor.

Belediyeler ve okullar da entegrasyonun parçası

Vitorino'ya göre entegrasyon yalnız işyerinde gerçekleşmiyor.

Göçmenlerin yaşadığı mahalleler, çocukların devam ettiği okullar ve yerel kamu hizmetleri de sürecin önemli parçaları.

Özellikle konut sıkıntısı ve dil desteği, Portekiz'e yeni gelen ailelerin karşılaştığı temel sorunlar arasında bulunuyor.

Bu nedenle belediyelerin ve eğitim kurumlarının daha etkin görev üstlenmesi gerektiğini savunuyor.

AIMA'nın güçlendirilmesi çağrısı

Röportajda AIMA'nın personel ve mali kaynaklarının artırılması da gündeme geldi.

Vitorino, göçmenlerin başvuru ve oturum işlemlerinin daha etkin yürütülebilmesi için kurumun kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Konsolosluk hizmetlerinin geliştirilmesi ve düzenli göç kanallarının genişletilmesi de öneriler arasında.

Yeni bir göç yasası mı geliyor?

Hayır. Vitorino'nun açıklamaları yeni bir göç yasasının kabul edildiği veya mevcut oturum kurallarının değiştiği anlamına gelmiyor.

Bunlar ulusal göç politikası üzerine yapılan değerlendirmeler ve öneriler.

Portekiz'de yaşayan yabancılar açısından bugünkü gelişmenin önemi, göç tartışmasının yalnız ülkeye giriş ve oturum izinleriyle sınırlı kalmaması gerektiğinin üst düzeyde vurgulanması.

Çalışma hayatı, konut, eğitim ve yerel hizmetler de göç politikasının ayrılmaz parçaları olarak öne çıkıyor.

Kaynaklar

Renascença / Público — António Vitorino röportajı, 8 Ekim 2026

rr.pt

ACT — Autoridade para as Condições do Trabalho

portal.act.gov.pt

AIMA — Agência para a Integração, Migrações e Asilo

aima.gov.pt