Portekiz'de yoksulların %61,7'si uzun süreli yoksulluk içinde: Yeni araştırma ekonomik kırılganlığı ortaya koydu

Portekiz'de yayımlanan yeni bir araştırma, yoksulluğun önemli bir bölümünün kısa süreli ekonomik güçlüklerden ibaret olmadığını ortaya koydu. “Portugal, Balanço Social” projesi kapsamında 14 Ekim'de açıklanan verilere göre 2025 yılında yoksulluk yaşayan kişilerin %61,7'si kalıcı yoksulluk koşullarındaydı. Araştırma ayrıca 2022–2025 döneminde nüfusun %25,6'sının en az bir yıl yoksulluk yaşadığını, %6,9'unun ise dört yıl boyunca bu durumdan çıkamadığını gösteriyor.

Kalıcı yoksulluk ne anlama geliyor?

Araştırmada kullanılan kalıcı yoksulluk kavramı, bir kişinin yalnızca tek bir yılda düşük gelirli olmasından daha uzun süreli ekonomik güçlük yaşamasını ifade ediyor.

Avrupa istatistiklerinde kalıcı yoksulluk genellikle kişinin incelenen yılda ve önceki üç yılın en az ikisinde yoksulluk riski altında bulunmasıyla ölçülüyor.

Bu yaklaşım, bir yıl içinde yaşanan geçici gelir kaybıyla uzun süreli ekonomik kırılganlığı birbirinden ayırmaya yardımcı oluyor.

Araştırmaya göre 2025'te yoksul olarak sınıflandırılan kişilerin %61,7'si kalıcı yoksulluk kategorisindeydi.

Ancak bu oran, Portekiz nüfusunun %61,7'sinin yoksul olduğu anlamına gelmiyor.

Dört yılda nüfusun dörtte biri yoksulluk yaşadı

Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri, yoksulluğun zaman içindeki dağılımı.

2022–2025 döneminde Portekiz nüfusunun %25,6'sı en az bir yıl yoksulluk koşullarında yaşadı.

Buna karşılık %6,9'luk kesim dört yılın tamamında yoksulluk içinde kaldı.

Araştırmanın ayrıntılı dağılımına göre nüfusun %8,8'i bir yıl, %5,3'ü iki yıl, %4,6'sı üç yıl, %6,9'u ise dört yıl yoksulluk riski altında bulundu.

Nüfusun %74,4'ü aynı dört yıllık dönemde hiç yoksulluk riski yaşamadı.

Bu rakamlar, yıllık yoksulluk oranlarının insanların zaman içindeki deneyimlerini tek başına göstermediğini ortaya koyuyor.

Son on yılda ne değişti?

Araştırmaya göre kalıcı yoksulluk oranı 2015 yılında %13,6 düzeyindeydi.

2024'te bu oran %7,1'e kadar geriledi.

Ancak 2025'te yeniden yükselerek %9,5'e ulaştı.

Dolayısıyla son on yıllık dönemde önemli bir iyileşme görülmesine rağmen en son yılda olumsuz yönde bir değişim yaşandı.

Bu ayrım önemli: 2025'teki artış, bütün on yıllık iyileşmenin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor; ancak son dönemdeki ilerlemenin kesintiye uğradığını gösteriyor.

Çocuk yoksulluğunda nasıl bir değişim yaşandı?

Araştırmada çocukların kalıcı yoksulluk durumuna ilişkin uzun dönemli karşılaştırma da bulunuyor.

Buna göre çocuklarda kalıcı yoksulluk oranı 2015'te %18,1 düzeyindeyken 2025'te %9,3'e geriledi.

Bu, 8,8 yüzde puanlık azalma anlamına geliyor.

Başka bir ifadeyle oran yaklaşık yarıya indi.

Bu gelişme, çocuk yoksulluğuyla mücadelede uzun dönemde ilerleme sağlandığını gösteriyor.

Ancak %9,3'lük oran, çocuk yoksulluğunun tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Yaşlılar neden daha fazla etkileniyor?

Araştırmada 2025 yılında kalıcı yoksulluk riskinin yaş gruplarına göre farklılaştığı görülüyor.

65 yaş ve üzerindekilerde oran %10,6 olarak hesaplandı.

18–64 yaş grubunda %9,0, 18 yaş altındaki çocuklarda ise %9,3 oldu.

Böylece yaşlılar, incelenen yaş grupları arasında en yüksek kalıcı yoksulluk riskine sahip kesim olarak öne çıktı.

Bu bulgu, özellikle sabit gelirle yaşayan yaşlıların ekonomik kırılganlığı açısından önem taşıyor.

Ancak araştırma, her yaşlı kişinin yoksulluk içinde olduğu anlamına gelmiyor.

Kadınlar ve erkekler arasında fark var mı?

Araştırmaya göre 2025 yılında kadınların %10'u kalıcı yoksulluk riski altındaydı.

Erkeklerde ise oran %9 olarak hesaplandı.

Bu, kadınların kalıcı yoksulluk riskinin erkeklerden bir yüzde puan daha yüksek olduğunu gösteriyor.

Ancak bu farkın nedenlerini açıklamak için istihdam, ücret, emeklilik geliri, hane yapısı ve diğer değişkenlerin ayrıca incelenmesi gerekiyor.

Çalışanlar da yoksulluk yaşayabilir mi?

Evet.

Bir kişinin çalışıyor olması, hane gelirinin yoksulluk eşiğinin üzerinde olduğu anlamına gelmeyebilir.

Özellikle düşük ücretli, kısmi süreli veya düzensiz çalışan kişilerin hanelerinde gelir yetersizliği görülebilir.

Bununla birlikte araştırmada açıklanan %61,7 oranı yalnızca çalışanları kapsamıyor.

Bu nedenle çalışan yoksulluğunun kesin oranı olarak kullanılamaz.

Portekiz'de yaşayan yabancılar açısından neden önemli?

Yabancı residents da çalışma gelirleri, kira giderleri ve aile büyüklüklerine bağlı olarak ekonomik kırılganlık yaşayabiliyor.

Ancak sosyal desteklere erişim, kişinin yasal ikamet durumuna, sigorta geçmişine, hane gelirine ve ilgili yardımın koşullarına bağlı.

Portekiz'de çalışan yabancıların bütün sosyal yardımlardan otomatik olarak yararlanabildiği veya yabancı oldukları için tamamından dışlandığı şeklinde genel bir kural bulunmuyor.

Her destek için ayrı uygunluk koşulları uygulanıyor.

Araştırma yeni bir sosyal yardım getiriyor mu?

Hayır.

14 Ekim'de açıklanan çalışma, Portekiz'deki yoksulluğun sürekliliğini analiz eden bir araştırma.

Yeni bir sosyal yardımın yürürlüğe girdiği veya mevcut ödemelerin artırıldığı anlamına gelmiyor.

Bununla birlikte bulgular, sosyal destek politikalarının yalnızca kısa süreli gelir kayıplarına değil, uzun dönemli yoksulluk riskine de odaklanması gerektiğini ortaya koyuyor.

Kaynaklar

- RTP / Lusa, 14 Ekim 2026, Pobreza persistente ainda afetava 61,7% das pessoas pobres em Portugal em 2025

https://www.rtp.pt/noticias/pais/pobreza-persistente-ainda-afetava-617-das-pessoas-pobres-em-portugal-em-2025_n1771658