Portekiz’de Yeni TVDE Yasası Kaosa Döndü: Sürücüler 1 Eylül’de Suçlu Durumuna Düşebilir

Portekiz’de Uber ve Bolt gibi platformlarda direksiyon sallayan binlerce sürücüyü ve araç filosunu çok ciddi bir bürokratik çıkmaz bekliyor. Resmi Gazete’de (Diário da República) yayımlanan yeni 59/2026 sayılı TVDE yasası, akıl almaz bir çelişki ve eksik altyapıyla geldi.

Portekiz Araç Çağırma Derneği (APTAD), sektör çalışanlarına yeni kurallara uyum sağlamaları için fiilen sadece 7 gün süre tanındığını, üstelik uyulması istenen sistemlerin ortada bile olmadığını belirterek acil düzeltme çağrısı yaptı.

Aynı Yasada İki Farklı Yürürlük Tarihi

Krizin merkezinde, aynı kanun metninde yer alan iki farklı tarih yatıyor:

1 Eylül Tarihi: Yasanın 7. maddesi, kuralların yayımlandığı ayı takip eden ilk gün, yani 1 Eylül’de yürürlüğe gireceğini söylüyor.

1 Kasım Tarihi: Aynı yasanın ayrılmaz parçası sayılan ekindeki 33. madde ise yürürlük için 1 Kasım’ı işaret ediyor.

Hukukçular 7. maddenin öncelikli olduğunu ve kuralların 1 Eylül’de devreye gireceğini belirtiyor; ancak bu durum geçiş sürecini tam bir kaosa sürüklüyor. Çünkü sürücülere ve işletmecilere tanınan 60 ila 180 günlük uyum süreleri, bu yorumla birlikte geçersiz kalma tehlikesiyle karşı karşıya.

Sistem Yok, Yönetmelik Yok Ama Ceza Kapıda

Yasa yürürlüğe girse bile sürücülerin kurallara uyması teknik olarak imkânsız. Çünkü devletin kurması gereken altyapı henüz ortada yok:

Araçlara takılması zorunlu hale getirilen yeni QR kodlu kimlik kartlarının tasarımı, güvenlik özellikleri ve maliyeti hakkında henüz bir bakanlık kararnamesi çıkmadı.

Sürücülerin alması gereken yeni sertifikalar ve eğitimlerin şartları belirlenmedi.

Ulaşım ve Hareketlilik Enstitüsü’nün (IMT) kullanacağı zorunlu veri paylaşım platformu henüz kurulmadı.

APTAD Başkanı Ivo Fernandes’in de işaret ettiği gibi, sektör çalışanları kendi ihmallerinden değil, devletin henüz hazırlamadığı mevzuat yüzünden 1 Eylül sabahı doğrudan kural ihlali yapar duruma düşecek.

Dev Şirketlere Aylar, Küçük Esnafa 7 Gün

İşin bir diğer can sıkan boyutu ise büyük platformlar ile direksiyon başındaki insanlara tanınan haklar arasındaki uçurum.

Yasa; Uber ve Bolt gibi dev şirketlere sisteme uyum sağlamaları için 120 günden bir yıla kadar geniş bir geçiş süresi tanırken, sahada bizzat çalışan küçük işletmecileri ve sürücüleri birkaç gün içinde cezayla burun buruna bırakıyor. Bu arada yeni düzenlemeyle birlikte taksilerin de şartları karşılamak kaydıyla TVDE platformlarına dahil olmasının önü açılıyor.

Sektör temsilcileri, hayatları doğrudan etkileyen bu taslağın acilen revize edilmesini ve tarihlerdeki hatanın düzeltilmesini bekliyor.

Kaynak: Lusa, Natasha Donn (Portugal Resident)