Portekiz'de yaşam maliyetine karşı dört şehirde protesto: Kiralar ve düşük gelirler gündemde

Portekiz'de artan konut giderleri ve yaşam maliyetleri, 10 Ekim Cumartesi günü dört şehirde düzenlenen gösterilerle protesto edildi. Lisboa, Porto, Aveiro ve Braga'daki eylemlerde özellikle yüksek kiralar, düşük gelirler ve barınma güçlüğü öne çıktı.

“Não dá mais para viver assim” (Artık böyle yaşanmaz) platformunun çağrısıyla gerçekleştirilen gösteriler, 2027 Devlet Bütçesi teklifinin tartışıldığı bir dönemde, ülkedeki yaşam maliyeti sorununu yeniden gündeme taşıdı.

Lisboa'da binlerce kişi yürüdü

Lisboa'daki gösteri Largo do Intendente'de başladı. Katılımcılar daha sonra Avenida Almirante Reis boyunca yürüdü.

RTP'nin 10 Ekim'de aktardığı bilgilere göre gösteriye binlerce kişi katıldı.

Protestocuların taşıdığı pankartlarda özellikle ev kiralarının yüksekliği ve insanların yaşamak istedikleri mahallelerden uzaklaşmak zorunda kalması vurgulandı.

Bazı katılımcılar, konut maliyetleri nedeniyle ailelerinin yanında yaşamaya devam ettiklerini veya şehir merkezinden uzak bölgelere taşındıklarını anlattı.

Porto, Aveiro ve Braga'da da gösteriler düzenlendi

Aynı platformun çağrısıyla Porto, Aveiro ve Braga'da da protestolar gerçekleştirildi.

Porto'daki gösteriye ilişkin polis tarafından Lusa'ya aktarılan katılım tahmini yaklaşık 1.500 kişi oldu.

Ancak farklı şehirlerdeki katılım sayıları aynı yöntemle hesaplanmadığından, bu verilerden hareketle kesin bir ulusal katılımcı toplamı oluşturmak doğru değil.

Gösterilerin ortak noktası, konut ve temel ihtiyaç giderlerinin hane bütçeleri üzerindeki baskısına dikkat çekilmesiydi.

Protestocular ne istiyor?

Gösterilerde öne çıkan talepler arasında kira artışlarının sınırlandırılması, daha fazla kamu konutu üretilmesi ve temel yaşam giderlerinin azaltılmasına yönelik tedbirler bulunuyor.

Bu talepler, Portekiz'de konut krizinin yalnız ev satın almak isteyenleri değil, mevcut kiracıları ve ilk kez bağımsız yaşam kurmaya çalışan gençleri de etkilediğini gösteriyor.

Ancak göstericilerin talepleri ile hükümet tarafından kabul edilmiş düzenlemeler birbirinden ayrılmalı.

10 Ekim'deki protestolar sonucunda ülke genelinde yeni bir kira tavanı uygulamasının yürürlüğe girdiği açıklanmış değil.

2027 bütçesinde konut için ne öneriliyor?

Hükümetin 8 Ekim'de Parlamento'ya sunduğu 2027 Devlet Bütçesi teklifinde konut ve vergi alanında çeşitli tedbirler yer alıyor.

Bunlardan biri, uygun konut kirası giderleri için yıllık IRS indirim üst sınırının 2027'de 1.000 euroya yükseltilmesi.

Ancak vergi indirimi, aylık kira bedelinin doğrudan azaltılması anlamına gelmiyor.

Örneğin bir kiracı ev sahibine sözleşmede belirlenen kirayı ödemeye devam ederken, uygun giderleri yıllık vergi hesabında belirli koşullarla kullanabiliyor.

Bu nedenle vergi avantajları ile piyasadaki kira fiyatlarını düşürmeye yönelik önlemler farklı etkiler yaratıyor.

Portekiz'de yaşayan yabancılar da aynı sorunlarla karşılaşıyor

Konut maliyetleri, Portekiz vatandaşları kadar ülkede çalışan ve yaşayan yabancı residents açısından da önem taşıyor.

Özellikle Lisboa ve Porto gibi istihdamın yoğun olduğu şehirlerde kira, ulaşım ve diğer temel giderlerin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Bir hanenin yaşam maliyetini yalnız kira tutarı belirlemiyor. İşe ulaşım masrafı, enerji faturaları, gıda harcamaları ve gelir düzeyi de toplam yükü etkiliyor.

Bununla birlikte belirli bir protestoya katılanların ifadeleri, ülkedeki bütün hanelerin aynı ekonomik durumda olduğu anlamına gelmez.

Bundan sonra ne olacak?

10 Ekim'deki gösteriler, hükümetin bütçe teklifinin Parlamento'da görüşülmesinden önce düzenlendi.

2027 Devlet Bütçesi'nin genel görüşmesinin ekim ayı sonunda, nihai oylamasının ise kasım ayında yapılması planlanıyor.

Bu süreçte konut ve gelir politikalarına ilişkin değişiklik önerileri gündeme gelebilir.

Ancak bütçe görüşmelerinde dile getirilen bir önerinin uygulanabilmesi için gerekli hukuki aşamaların tamamlanması gerekiyor.

Kaynaklar

RTP — Milhares concentram-se em Lisboa contra o custo de vida e da habitação, 10 Ekim 2026

https://www.rtp.pt/noticias/pais/milhares-concentram-se-em-lisboa-contra-o-custo-de-vida-e-da-habitacao_n1770912

Observador / Lusa — Cerca de 1.500 pessoas manifestaram-se no Porto contra o aumento do custo de vida, 10 Ekim 2026

https://observador.pt/2026/10/10/cerca-de-1-500-pessoas-manifestaram-se-no-porto-contra-o-aumento-do-custo-de-vida/