Portekiz’de vatandaşlık süresi uzadı: Altın Vize yatırımcıları için ne değişti?

Portekiz’in yeni Vatandaşlık Yasası, Altın Vize programını sona erdirmedi ancak yatırımcıların Portekiz vatandaşlığına ulaşma koşullarını önemli ölçüde değiştirdi. Çoğu üçüncü ülke vatandaşı için naturalizasyon amacıyla gereken yasal ikamet süresi 10 yıla çıkarken, yatırım yoluyla oturum programı ayrı bir statü olarak devam ediyor. Değişikliğin mevcut ve gelecekteki başvurular üzerindeki etkisi ise başvurunun türüne ve tarihine göre farklılık gösterebiliyor.

Portekiz’de yatırım yoluyla oturum izni sağlayan ve yaygın olarak “Altın Vize” olarak bilinen ARI programı, 2026’da yeni bir hukuki döneme girdi.

18 Mayıs’ta yayımlanan ve 19 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren Lei Orgânica n.º 1/2026, Portekiz vatandaşlığına naturalizasyon yoluyla başvurabilmek için gereken yasal ikamet süresini değiştirdi.

Yeni düzenlemeye göre Portekizce konuşulan ülkelerin vatandaşları ile Avrupa Birliği üyesi ülkelerin vatandaşları için süre en az 7 yıl, diğer ülkelerin vatandaşları için ise en az 10 yıl oldu.

Bu değişiklik özellikle Altın Vize yatırımcıları açısından önemli. Çünkü programın kendisi kaldırılmış değil; değişen temel konulardan biri yatırımcının ileride vatandaşlık başvurusu yapabilmesi için yerine getirmesi gereken şartlar.

Altın Vize ile vatandaşlık aynı şey değil

Yeni düzenlemeyi anlamak için iki hukuki statüyü birbirinden ayırmak gerekiyor.

Altın Vize olarak bilinen Autorização de Residência para Investimento (ARI), yatırım faaliyetine dayalı bir oturum izni.

Portekiz vatandaşlığı ise ayrı bir hukuki süreç.

AIMA’nın güncel ARI bilgilerinde yatırım yoluyla oturum izni sahiplerinin Portekiz’de ikamet ve çalışma, Schengen bölgesinde vizesiz dolaşım, aile birleşimi ve gerekli şartları sağlamaları durumunda kalıcı oturum veya Portekiz vatandaşlığına başvurma imkânlarının bulunduğu belirtiliyor.

Dolayısıyla Vatandaşlık Yasası’nın değişmesi Altın Vize oturum iznini otomatik olarak ortadan kaldırmıyor.

Ancak Altın Vize sahibinin gelecekte vatandaşlık almak istemesi durumunda, vatandaşlık yasasındaki yeni koşullar önem kazanıyor.

En önemli değişikliklerden biri bekleme süresinin hesabında

2026 değişikliğinin Altın Vize sahipleri açısından dikkat edilmesi gereken başka bir yönü daha bulunuyor.

Önceki Vatandaşlık Yasası’nın 15. maddesinin 4. fıkrası, oturum izni başvurusunun daha sonra kabul edilmesi şartıyla, geçici oturum izni için başvurunun yapıldığı tarihten itibaren geçen sürenin de vatandaşlık için gerekli yasal ikamet süresinin hesabına katılmasına imkân veriyordu.

Bu hüküm özellikle AIMA’daki uzun işlem süreleri nedeniyle önemliydi.

Lei Orgânica n.º 1/2026 ile söz konusu fıkra yürürlükten kaldırıldı.

Yeni kanunun 15. maddesi artık yasal ikamet dönemlerinin toplamının nasıl hesaplanacağını düzenliyor ancak eski 4. fıkradaki oturum başvurusundan itibaren bekleme süresini hesaba katan hüküm artık metinde bulunmuyor.

Bu nedenle Altın Vize başvurusunu yapmış ancak oturum kartını uzun süre bekleyen kişilerin durumu, yalnızca “5 yıl 10 yıla çıktı” şeklinde açıklanamayacak kadar önemli bir hukuki ayrıntı taşıyor.

Peki eski başvurular ne olacak?

Burada geçiş hükmü özellikle önemli.

Lei Orgânica n.º 1/2026’nın 7. maddesine göre kanun 19 Mayıs 2026’dan itibaren uygulanıyor. Ancak kanun yürürlüğe girdiğinde devam etmekte olan vatandaşlık işlemlerine önceki Vatandaşlık Yasası uygulanıyor.

Bu korumanın kapsamını doğru anlamak gerekiyor.

Metin, genel olarak bütün Altın Vize veya oturum başvurularının otomatik biçimde eski vatandaşlık kurallarına tabi olduğunu söylemiyor. Geçiş hükmü vatandaşlıkla ilgili devam eden idari işlemler açısından eski düzenlemenin uygulanmasını öngörüyor.

Bu nedenle özellikle henüz vatandaşlık başvurusu yapmamış Altın Vize yatırımcılarının kendi başlangıç tarihleri ve ikamet geçmişleri açısından hukuki durumlarını bireysel olarak kontrol etmeleri önem taşıyor.

Gayrimenkul artık yeni Altın Vize yatırımlarından biri değil

Altın Vize programı devam etse de yatırım seçenekleri 2023’te önemli ölçüde değiştirilmişti.

AIMA’nın güncel bilgilerine göre yatırım faaliyeti artık doğrudan veya dolaylı olarak gayrimenkul yatırımına yönlendirilemiyor.

Mevcut seçenekler arasında:

En az 10 kişilik istihdam yaratılması,

Bilimsel araştırma faaliyetlerine en az 500 bin euro sermaye aktarılması,

Sanatsal üretim veya ulusal kültürel mirasın korunmasına en az 250 bin euro yatırım veya destek,

Belirlenen şartları taşıyan gayrimenkul dışı yatırım fonlarına en az 500 bin euro yatırım,

Portekiz merkezli bir şirkete en az 500 bin euro sermaye aktarımıyla birlikte kanunda belirtilen istihdam koşullarının sağlanması

bulunuyor.

AIMA, yatırımın minimum koşullarının genel olarak en az beş yıl sürdürülmesini de istiyor.

15 Eylül’de yatırımcılara yönelik webinar düzenlenecek

Portugal Pathways ve Portugal Investment Owners Club, değişikliklerin Altın Vize yatırımcıları açısından sonuçlarını ele almak üzere 15 Eylül 2026’da Lizbon saatiyle 16.00-17.00 arasında çevrim içi bir webinar düzenleyeceğini duyurdu.

Organizasyonun açıklamasına göre toplantıda yeni vatandaşlık kuralları, güncel yatırım seçenekleri ve AIMA’daki başvuruların işlem süreleri ele alınacak.

Canlı soru-cevap bölümünün de yer alacağı etkinlik, mevcut Altın Vize başvuru sahiplerinin yanı sıra programa yeni yatırım yapmayı değerlendiren kişilere yönelik olacak.

Burada haberin kaynağının niteliği de önemli: Etkinliği duyuran içerik bağımsız bir haber değil, Portugal Pathways tarafından hazırlanan reklamveren/sponsorlu içerik niteliğinde.

Bu nedenle webinarda yapılacak değerlendirmeler resmî hukuki görüş olarak değil, organizatörlerin yatırımcılara yönelik bilgilendirmesi olarak değerlendirilmeli.

PTNEWSHUB DEĞERLENDİRMESİ

İnsanlar Portekiz’e ciddi miktarlarda yatırım yapıyor, vergi ödüyor ve ülkeye dışarıdan sermaye getiriyor. Buna karşılık AIMA’daki uzun bekleme süreleri, oturum kartı süreçlerinde yaşanan sorunlar ve insanlar sürecin ortasındayken kuralların değişmesi, göçmenler açısından ciddi bir belirsizlik yaratıyor. Bize göre ülkeye ekonomik katkı sağlayan göçmenlere yönelik idari işleyişin daha öngörülebilir, hızlı ve istikrarlı olması gerekiyor.

PRATİK BİLGİ

Yeni vatandaşlık kuralının kısa özeti

19 Mayıs 2026’dan itibaren genel naturalizasyon yolunda:

AB vatandaşları ve Portekizce konuşulan ülkelerin vatandaşları: en az 7 yıl yasal ikamet.

Diğer ülke vatandaşları: en az 10 yıl yasal ikamet.

Altın Vize ise oturum izni programı olarak devam ediyor.

19 Mayıs 2026 tarihinde zaten devam eden bir vatandaşlık başvurusu varsa, kanunun geçiş hükmü nedeniyle önceki düzenleme uygulanıyor.

Buna karşılık yalnızca Altın Vize/oturum başvurusunun 19 Mayıs’tan önce yapılmış olması ile vatandaşlık başvurusunun o tarihte zaten devam ediyor olması aynı hukuki durum değil.

Özellikle AIMA’da uzun süre bekleyen Altın Vize yatırımcılarının, vatandaşlık için hangi tarihin kendileri açısından hesaba katılacağını bireysel dosyaları üzerinden kontrol etmeleri gerekiyor.

İNCELENEN KAYNAKLAR

The Portugal News — Portugal Pathways / reklamveren içeriği, 4 Eylül 2026: “What the new Nationality Law means for Golden Visa applicants” başlıklı webinar ve Altın Vize bilgilendirme içeriği. İçerik bağımsız editoryal haber değil, reklamveren tarafından hazırlanmış içerik olarak yayımlandı.

Diário da República — Lei Orgânica n.º 1/2026, 18 Mayıs 2026: Portekiz Vatandaşlık Yasası’ndaki değişikliklerin resmî metni. Naturalizasyon için 7 ve 10 yıllık yeni ikamet süreleri, geçiş hükmü ve 15. maddedeki değişiklikler doğrudan mevzuattan kontrol edildi.

Diário da República — Lei n.º 37/81, güncel konsolide Vatandaşlık Yasası: 19 Mayıs 2026 itibarıyla yürürlükteki vatandaşlık hükümleri ve yasal ikamet tanımı kontrol edildi.

AIMA — Autorização de Residência para Investimento (ARI): Altın Vize programının mevcut hakları, yatırım seçenekleri, minimum yatırım tutarları ve gayrimenkul yatırımına ilişkin mevcut sınırlamalar kontrol edildi.

AIMA — ARI Sık Sorulan Sorular: Altın Vize başvuruları, yenilemeler ve güncel ARI süreçlerine ilişkin resmî bilgiler incelendi.