Portekiz'de freguesia hizmetleri 4 Kasım'da kapanabilir: Vatandaşlık, sağlık ve sosyal güvenlik işlemleri etkilenebilir

Portekiz'de mahalle ve yerel idari birimlerin temsilcileri, 2027 Devlet Bütçesi'nde taleplerinin karşılanmaması halinde 4 Kasım'da ülke genelinde hizmetleri durdurma kararı alabileceklerini açıkladı. Associação Nacional de Freguesias (ANAFRE), bütçe kaynaklarının dağıtımına itiraz ederken bazı yerel yönetimlerin gelecek yıl daha az finansman alacağını belirtiyor. Olası eylem, özellikle kamu işlemlerini freguesia ofisleri üzerinden gerçekleştiren vatandaşları ve yabancı residents'ı ilgilendiriyor.

4 Kasım'da hangi hizmetler durabilir?

ANAFRE Başkanı Francisco Brito, 12 Ekim'de yaptığı açıklamada hükümet ve Parlamento'nun talepleri karşılamaması durumunda 4 Kasım için ülke genelindeki freguesia hizmetlerinin kapatılması çağrısında bulunacaklarını duyurdu.

Bu çağrı yalnızca idari ofislerdeki danışma hizmetleriyle sınırlı olmayabilir.

Freguesialar tarafından yürütülen veya bu birimlerin mekânlarında sunulan çeşitli yerel hizmetler de eylemden etkilenebilir.

Bununla birlikte 4 Kasım için açıklanan karar, bütün freguesiaların kesinlikle kapanacağı anlamına gelmiyor.

ANAFRE'nin çağrısı, bütçe görüşmelerinin sonucuna bağlı. Ayrıca her bir yerel idarenin fiilî uygulaması ve kamuya yapacağı duyurular belirleyici olacak.

210 freguesia gelecek yıl daha az kaynak alabilir

ANAFRE'nin itirazının merkezinde 2027 Devlet Bütçesi'nde öngörülen finansman sistemi bulunuyor.

Bütçe teklifine göre freguesialara ayrılan genel transferlerin toplamı yaklaşık 440,1 milyon euroya ulaşıyor.

Bu tutar, önceki yıla göre ortalama yaklaşık %8 artış anlamına geliyor.

Ancak ANAFRE'ye göre dağıtım yöntemindeki değişiklikler nedeniyle 210 freguesia, 2026'ya kıyasla daha az kaynak alacak.

Francisco Brito, kendi yönettiği Évora'daki freguesia birliğinde yaklaşık %9'luk azalma beklendiğini, başka bir freguesiada ise düşüşün %21'e ulaşabileceğini söyledi.

Bu nedenle ülke genelindeki toplam bütçe artışı, bütün yerel idarelerin daha fazla finansman alacağı anlamına gelmiyor.

ANAFRE'nin talepleri neler?

ANAFRE, yerel yönetimlerin artan sorumluluklarına uygun finansman sağlanmasını istiyor.

Kuruluşun talepleri arasında yerel finansman sisteminde öngörülen artışın uygulanması, yarı zamanlı görev yapan bazı freguesia yöneticilerinin tam zamanlı çalışabilmesi ve Lisboa'daki yerel idarelere aktarılan kaynakların güncellenmesi bulunuyor.

Ayrıca freguesiaların gayrimenkul ediniminde belediyelere benzer ön alım haklarına sahip olması talep ediliyor.

ANAFRE, mevcut bütçe teklifinde bu taleplerin yeterince karşılanmadığını savunuyor.

Espaço Cidadão, SNS24 ve Segurança Social işlemleri de gündemde

ANAFRE, 4 Kasım'daki olası bir günlük kapanmanın ardından daha uzun süreli eylemler düzenlenebileceğini de belirtti.

Bunlar arasında merkezi devlet adına freguesialarda yürütülen bazı hizmetlerin kalıcı olarak durdurulması seçeneği bulunuyor.

Kuruluşun örnek verdiği hizmetler arasında Espaço Cidadão, Balcão SNS24 ve Segurança Social ile bağlantılı bazı işlemler yer alıyor.

Bu hizmetler özellikle dijital kamu sistemlerini kullanmakta zorlanan kişiler için önemli.

Ancak ANAFRE'nin açıklaması, Segurança Social'un bütün ofislerinin veya SNS24 sisteminin ülke genelinde kapatılacağı anlamına gelmiyor.

Söz konusu olasılık, freguesiaların kendi bünyelerinde sunduğu hizmetlerle ilgili.

Portekiz'de yaşayanlar ne yapmalı?

4 Kasım'da freguesia üzerinden bir belge veya kamu hizmeti işlemi gerçekleştirmeyi planlayanların, tarih yaklaştığında ilgili ofisin duyurularını kontrol etmesi yararlı olabilir.

Özellikle ikamet belgesi (atestado de residência) gibi işlemlerde freguesia ofisinin açık olup olmadığı önem taşıyor.

Dijital olarak gerçekleştirilebilen işlemler için ePortugal, Segurança Social Direta ve ilgili kurumların resmî internet siteleri alternatif olabilir.

Ancak her işlem çevrim içi yapılamıyor. Ayrıca bir freguesia ofisinin kapalı olması, aynı hizmetin başka bir kurumdan mutlaka alınabileceği anlamına gelmiyor.

Bütçe görüşmelerinde hangi tarihler önemli?

2027 Devlet Bütçesi teklifinin Parlamento'daki genel görüşmeleri ve ilk oylaması 27–28 Ekim tarihlerine planlandı.

Nihai oylamanın ise 24 Kasım'da yapılması öngörülüyor.

Bu nedenle 4 Kasım için açıklanan eylem, bütçenin Parlamento'daki görüşme süreci devam ederken gerçekleşebilir.

ANAFRE, siyasi partiler ve hükümetle yeni görüşmeler yaparak taleplerinin bütçeye eklenmesini sağlamaya çalışıyor.

Kaynaklar

- Renascença / Lusa — Freguesias fecham portas a 4 de novembro se reivindicações não forem aceites sobre Orçamento, 12 Ekim 2026

- ANAFRE — Associação Nacional de Freguesias

- Assembleia da República — Parlamento ve bütçe görüşmeleri