Portekiz'de ev yeniletenlere KDV iadesi imkânı: Yüzde 23 ödeyen bazı kişiler farkı geri isteyebilir

Portekiz'de kentsel yenileme bölgelerinde gerçekleştirilen bazı inşaat işleri için fazla ödenmiş KDV'nin düzeltilmesi mümkün olabilir. Ağustos ayında yürürlüğe giren 48/2026 sayılı kanunun etkilerini inceleyen yeni hukuki değerlendirmeye göre, belirli koşullarda %6 yerine %23 KDV uygulanmış işlemler için vergi düzeltmesi talep edilebilecek. Ancak bu imkân bütün ev yenilemelerini kapsamıyor ve özellikle yasal başvuru süreleri önem taşıyor.

Hangi KDV farkı söz konusu?

Portekiz'de standart KDV oranı ana kara bölgesinde %23.

Belirli kentsel yenileme faaliyetlerinde ise indirimli %6 oranı uygulanabiliyor.

Bu iki oran arasındaki fark 17 yüzde puan.

Örneğin KDV hariç 20 bin euroluk uygun kapsamdaki bir inşaat işinde %23 vergi uygulanması halinde 4.600 euro KDV hesaplanıyor.

Aynı işin %6 oranına tabi olması halinde KDV 1.200 euro oluyor.

Aradaki fark 3.400 euro.

Ancak bu örnek, yapılan işin gerçekten indirimli oran şartlarını karşıladığını varsayıyor. Her konut yenilemesinde aynı hesap uygulanamaz.

48/2026 sayılı kanun neyi değiştirdi?

Yeni kanun, kentsel yenileme alanlarındaki belirli işlerde indirimli KDV oranının uygulanmasına ilişkin geçmişte ortaya çıkan hukuki belirsizliği gidermeyi amaçlıyor.

Tartışmanın merkezinde iki kavram bulunuyor:

ARU (Área de Reabilitação Urbana): Belediye tarafından belirlenen kentsel yenileme alanı.

ORU (Operação de Reabilitação Urbana): Bu alan için onaylanan kentsel yenileme operasyonu.

Vergi idaresiyle mükellefler arasında geçmişte, indirimli KDV için yalnızca ARU içinde bulunmanın yeterli olup olmadığı konusunda anlaşmazlıklar yaşandı.

48/2026 sayılı kanun, ilgili eski dönem bakımından ARU içinde bulunmanın yeterli olabileceğini açıklığa kavuşturdu.

Ancak bu düzenleme, bugün yapılan bütün ARU inşaatlarının otomatik olarak %6 KDV'ye tabi olduğu anlamına gelmiyor.

Hangi yıllardaki çalışmalar etkilenebilir?

Kanunun geçmişe dönük etkisi bulunmakla birlikte vergi düzeltme taleplerinde yasal süre sınırlamaları geçerli.

Yeni değerlendirmeye göre özellikle 2022 yılından Ekim 2023'e kadar gerçekleştirilen bazı çalışmalar önem taşıyabilir.

Ekim 2023'te yürürlüğe giren Mais Habitação düzenlemeleri, indirimli KDV uygulamasının kapsamını değiştirmişti.

Bu nedenle işin yapıldığı tarih, faturanın düzenlendiği tarih ve ilgili dönemde yürürlükte bulunan mevzuat birlikte incelenmeli.

Dört yıllık süre neden kritik?

Vergi düzeltmelerinde genel olarak belirli başvuru ve zamanaşımı süreleri bulunuyor.

Bu nedenle bir düzenlemenin geçmişe etkili olması, 2009'dan bu yana yapılmış bütün inşaatlar için bugün iade alınabileceği anlamına gelmiyor.

Özellikle eski faturalar bakımından düzeltme süresi dolmuş olabilir.

Daha önce vergi incelemesine veya mahkeme kararına konu olmuş işlemlerde de farklı hukuki sonuçlar doğabilir.

Bu yüzden başvurunun mümkün olup olmadığı her dosya için ayrı değerlendirilmeli.

Evini yenileyen herkes başvurabilir mi?

Hayır.

Öncelikle taşınmazın ilgili tarihte geçerli bir ARU sınırı içinde bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli.

Ardından yapılan işin niteliği, fatura düzeni, yükleniciyle sözleşme ve işlemin hangi KDV hükmüne tabi olduğu incelenmeli.

Sadece bir evin eski olması veya yenileme yapılmış olması, indirimli KDV hakkı doğurmaz.

Ayrıca bireysel ev sahipleriyle profesyonel gayrimenkul geliştiricilerinin vergi durumları farklı olabilir.

Yabancı ev sahipleri yararlanabilir mi?

Portekiz'de taşınmaz sahibi olan yabancıların da ilgili vergi kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi mümkün.

Burada temel mesele kişinin vatandaşlığından ziyade yapılan işlemin vergi niteliği ve gerekli belgelerin bulunması.

Ancak Portekiz'de ev satın almış her yabancının otomatik olarak KDV iadesi alabileceği söylenemez.

Başvuru öncesinde hangi belgeler kontrol edilmeli?

Öncelikle inşaat sözleşmesi, faturalar, ödeme belgeleri ve taşınmazın bulunduğu belediyenin ilgili dönemdeki ARU kararları incelenmeli.

İşin tarihine göre uygulanan mevzuatın belirlenmesi de önemli.

KDV düzeltmesinin nasıl yapılacağı, işlemin taraflarına ve vergi kaydına bağlı olabileceğinden yetkili bir muhasebeci veya vergi uzmanıyla değerlendirme yapılması gerekebilir.

Yeni kanun ne zaman yürürlüğe girdi?

48/2026 sayılı kanun ağustos ayında yürürlüğe girdi.

17 Ekim'de gündeme gelen konu yeni bir kanunun kabulü değil, mevcut düzenlemenin geçmişte fazla KDV ödenmiş işlemlere nasıl uygulanabileceği.

Bu nedenle haberin pratik sonucu, uygun kapsamdaki kişilerin yasal süre dolmadan geçmiş faturalarını kontrol edebilmesi.