Portekiz'de ebeveyn izni beş ay tam ücretli olabilir: Altı aylık izin için de yeni düzenleme onaylandı

Portekiz Parlamentosu'ndaki çalışma grubu, çocuk sahibi olan çalışanların ebeveyn iznini genişletmeyi öngören önemli bir düzenlemeyi kabul etti. PSD ve PS'nin ortak önerisine göre başlangıç ebeveyn izni 150 gün boyunca referans ücretin %100'ü üzerinden ödenebilecek. İzin iki ebeveyn arasında belirli koşullarla paylaşılırsa 180 güne uzatılabilecek. Ancak 13 Ekim'de kabul edilen metin henüz yasalaşmadı ve çalışanlar açısından yürürlükte yeni bir hak oluşturmadı.

Yeni düzenleme ne öngörüyor?

13 Ekim'de Parlamento'nun ilgili çalışma grubunda kabul edilen ortak öneri, licença parental inicial olarak bilinen başlangıç ebeveyn izninin süresini ve ödeme oranını değiştiriyor.

Öneriye göre 150 günlük ebeveyn izninde referans ücretin %100'ü üzerinden ödeme yapılabilecek. Bu süre için iznin anne ve baba arasında paylaşılması zorunlu olmayacak.

İzin iki ebeveyn arasında paylaşıldığında ise süre 180 güne kadar uzayabilecek. Bunun için ebeveynlerden her birinin belirli bir izin süresini kullanması gerekiyor.

Öneride her ebeveynin en az 30 gün kesintisiz veya iki ayrı 15 günlük dönem kullanması koşulu yer alıyor.

Bu değişiklik, özellikle çocuk bakımını ebeveynler arasında paylaşmak isteyen aileler için önem taşıyor.

Bugünkü sistemden farkı ne?

Mevcut ebeveyn izni sisteminde ailelerin tercih edebileceği farklı süre ve ödeme oranları bulunuyor.

Genel çerçevede 120 günlük başlangıç izni referans ücretin %100'ü üzerinden ödenirken 150 günlük izin için normal ödeme oranı daha düşük olabiliyor.

Ebeveynler arasında gerekli koşullarla paylaşılan izinlerde ise daha avantajlı ödeme oranları uygulanabiliyor.

Yeni önerinin temel farkı, 150 günlük izin için paylaşım zorunluluğu olmadan %100 ödeme öngörmesi.

Ayrıca paylaşım koşulları yerine getirildiğinde 180 günlük iznin de %100 ödeme kapsamına alınması hedefleniyor.

Bu düzenleme, mevcut sistemde daha uzun izin kullanmak isteyen ailelerin karşılaşabildiği gelir kaybını azaltabilir.

%100 ödeme normal maaşın aynısı mı?

Burada önemli bir teknik ayrım bulunuyor.

Ebeveyn izni ödeneği, Segurança Social tarafından hesaplanan remuneração de referência, yani referans ücret üzerinden belirleniyor.

Bu nedenle kanunda belirtilen %100 oranı, çalışanın banka hesabına normal bir çalışma ayında yatan net maaşın birebir aynısının ödeneceği anlamına gelmeyebilir.

Referans ücretin hesaplanması, ilgili sosyal güvenlik kurallarına ve çalışanın kayıtlı gelirlerine bağlı.

Ailelerin izin planlamasında yalnızca yüzde oranına değil, Segurança Social tarafından hesaplanan tutara da dikkat etmesi gerekiyor.

Tek ebeveynli aileler de kapsamda

Parlamento çalışma grubunda görüşülen metinde tek ebeveynli ailelere ilişkin özel hükümler de bulunuyor.

Bu düzenlemeler, ebeveyn izninin paylaşılmasının mümkün olmadığı aile yapılarının dezavantajlı duruma düşmemesini amaçlıyor.

Ancak tek ebeveynli ailelerin hangi koşullarla 180 günlük izin kullanabileceği ve ödeneğin nasıl hesaplanacağı, nihai kanun metniyle kesinleşecek.

Bu nedenle çalışma grubunda kabul edilen genel ilkeler üzerinden bütün aileler için otomatik hak doğduğu söylenemez.

Düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek?

13 Ekim'deki oylama, yasama sürecinin son aşaması değil.

Çalışma grubunda kabul edilen metnin önce ilgili Parlamento komisyonunda değerlendirilmesi gerekiyor.

Ardından Parlamento Genel Kurulunda nihai oylama yapılacak.

Yasama sürecinin tamamlanması halinde Cumhurbaşkanının promulgasyonu ve düzenlemenin Diário da República'da yayımlanması gibi aşamalar gündeme gelecek.

Yeni hakların hangi tarihte uygulanacağı ve hâlihazırda ebeveyn izninde bulunan aileleri kapsayıp kapsamayacağı, yürürlüğe girecek nihai metindeki hükümlerle belirlenecek.

Çocuk bekleyen aileler şimdi ne yapmalı?

Çocuk sahibi olmayı bekleyen veya mevcut ebeveyn iznini planlayan çalışanların, henüz yasalaşmamış öneriye dayanarak izin süresi belirlememesi gerekiyor.

Şu anda geçerli haklar Segurança Social'un mevcut ebeveyn izni kuralları üzerinden uygulanıyor.

Aileler izin sürelerini, paylaşım koşullarını ve beklenen ödeneklerini Segurança Social Direta üzerinden veya ilgili kurumdan doğrulayabilir.

Yeni düzenleme yasalaşırsa özellikle doğum tarihi, izin başlangıç tarihi ve geçiş hükümleri önem kazanacak.

Kaynaklar

- ECO, Isabel Patrício, “Parlamento aprova alargamento da licença parental paga a 100%”, 13 Ekim 2026.

https://eco.sapo.pt/2026/10/13/parlamento-aprova-alargamento-da-licenca-parental-paga-a-100/

- Segurança Social, Ebeveyn izni ve sosyal güvenlik hakları.

https://www.seg-social.pt/

- Assembleia da República, Yasama çalışmaları ve oylamalar.

https://www.parlamento.pt/