Portekiz'de acil sağlık hizmetlerinde yeni anlaşmazlık: INEM sendikası anlaşmanın ihlal edildiğini savunuyor

Portekiz Ulusal Acil Sağlık Enstitüsü INEM ile acil sağlık teknisyenlerini temsil eden sendika arasında ambulans hizmetlerinin yeniden düzenlenmesi konusunda yeni bir anlaşmazlık ortaya çıktı. Sendika, INEM yönetiminin sunduğu teklifin eylül ayında varılan anlaşmaya aykırı olduğunu ileri sürerken kurum bu iddiayı reddetti. Tartışmanın merkezinde, Suporte Imediato de Vida (SIV) ambulanslarının geleceği ve bazı bölgelerde hasta taşıma kapasitesinin nasıl korunacağı bulunuyor.

Taraflar neden yeniden karşı karşıya geldi?

INEM ile Sindicato dos Técnicos de Emergência Pré-Hospitalar (STEPH), eylül ayında acil sağlık hizmetlerinin yeniden düzenlenmesi konusunda anlaşmaya varmıştı.

11 Eylül'deki anlaşmanın ardından 14 ve 28 Eylül için planlanan grevler iptal edilmişti.

Ancak 16 Ekim'de gündeme gelen yeni açıklamalar, anlaşmanın uygulanma biçimi konusunda görüş ayrılığı bulunduğunu gösterdi.

Sendika, INEM yönetiminden gelen yeni teklifin önceki taahhütlerle uyuşmadığını savunuyor.

INEM ise önerinin anlaşmaya uygun olduğunu belirtiyor.

SIV ambulansları neden önemli?

SIV, Portekiz'de acil sağlık müdahalelerinde kullanılan Suporte Imediato de Vida sistemini ifade ediyor.

Bu araçlar, acil durumlarda sağlık personelinin hastaya müdahale etmesini ve uygun koşullarda hastanın taşınmasını sağlayan yapının bir parçası.

Planlanan yeniden düzenleme kapsamında bazı SIV ambulanslarının hafif müdahale araçlarına dönüştürülmesi gündemde.

Ancak hafif müdahale aracı ile hasta taşıyabilen ambulans aynı işlevi yerine getirmiyor.

Bu nedenle dönüşümün yalnızca araç sayısıyla değil, bölgedeki toplam acil müdahale ve taşıma kapasitesiyle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Eylül ayında hangi konularda anlaşılmıştı?

11 Eylül'de açıklanan mutabakat, INEM'in mevcut acil sağlık ambulanslarının faaliyetlerini sürdürmesini ve ambulans ağının genişletilmesini içeriyordu.

Ayrıca 112 çağrılarının CODU merkezlerindeki triyajının acil sağlık teknisyenleri tarafından yürütülmeye devam edeceği belirtilmişti.

SIV araçlarının hafif araçlara dönüşümünün ise aşamalı olarak ve sonuçları izlenerek gerçekleştirilmesi öngörülüyordu.

Bugünkü uyuşmazlığın temelinde bu taahhütlerin nasıl yorumlandığı ve uygulanacağı bulunuyor.

Mirandela'daki durum neden gündemde?

Bragança bölgesindeki Mirandela, tartışmanın somut örneklerinden biri.

Sendika, Mirandela'daki SIV ambulansının hafif araca dönüştürülmesi halinde hasta taşıma kapasitesinin korunması gerektiğini savunuyor.

Bu nedenle Vila Flor belediyesindeki Lodões bölgesinde, IC5 ve IP2 yollarının kesişimine yakın bir noktada yeni INEM ambulansı konuşlandırılmasını önerdi.

Sendikaya göre bu konum, çevredeki altı belediyeye erişim açısından avantaj sağlayabilir.

Ancak öneri henüz uygulanmış ve hizmete alınmış bir ambulans düzenlemesi değil.

Acil sağlık hizmetlerinde aksama başladı mı?

Taraflar arasındaki anlaşmazlık, ülke genelinde INEM ambulanslarının durduğu veya acil çağrı sisteminin çalışmadığı anlamına gelmiyor.

16 Ekim'de gündeme gelen gelişme, hizmet organizasyonuna ilişkin yeni teklif ve buna yönelik itirazlar.

Belirli bir bölgede fiilî hizmet kaybı yaşanıp yaşanmadığını değerlendirmek için ambulansların mevcut konumları, görev saatleri ve müdahale verileri gerekiyor.

Bu bilgiler olmadan bütün Portekiz'de acil sağlık hizmetlerinin aksadığı sonucuna varılamaz.

Hasta güvenliği açısından temel soru ne?

SIV sistemindeki dönüşümün değerlendirilmesinde iki farklı kapasite önem taşıyor: Hastaya hızla ulaşabilen sağlık ekibi ve gerektiğinde hastayı uygun sağlık kuruluşuna taşıyabilen ambulans.

Bir bölgede müdahale aracı sayısının korunması, hasta taşıma kapasitesinin de aynı kaldığını tek başına göstermiyor.

Bu nedenle sendikanın gündeme getirdiği temel mesele, yeni organizasyonun toplam acil sağlık hizmeti kapasitesini nasıl etkileyeceği.

INEM yönetimi ise yeniden düzenlemenin anlaşmaya uygun yürütüldüğünü savunuyor.

Bundan sonra ne olacak?

Tarafların yeni teklif üzerinde uzlaşıp uzlaşmayacağı henüz belli değil.

Olası bir yeniden yapılanmanın hangi tarihlerde ve hangi bölgelerde uygulanacağı da ayrı ayrı netleşmeli.

Vatandaşlar açısından şu aşamada genel acil yardım numarası olan 112'nin kullanımında açıklanmış bir değişiklik bulunmuyor.