Lizbon’da çocuklarına devlet okulunda yer bulamayan aileler mahkemeye gidiyor: “Çocuklar evde kaldı”

Portekiz’de yeni eğitim yılı başlarken öğretmen açığının yanı sıra başka bir sorun daha ortaya çıktı: bazı öğrenciler devlet okulunda hâlâ yer bulamadı.

Özellikle Lizbon bölgesinde çocuklarını özel okuldan devlet okuluna geçirmek isteyen bazı aileler, dersler başlamasına rağmen Portal das Matrículas sisteminde “Não Colocado” yani “yerleştirilmedi” durumunda kaldıklarını söylüyor.

Bir grup veli, Eğitim Bakanlığı’na karşı mahkemeye başvurmaya hazırlanıyor.

Ders başladı ama okul hâlâ yok

Lusa’nın görüştüğü ailelerden Rui Boavida, iki ikiz çocuğunu 9. sınıf için devlet okuluna geçirmek istediğini ancak temmuz sonundan beri sonuç alamadığını anlattı.

11 Eylül itibarıyla her iki öğrencinin de Portal das Matrículas kayıt ekranında hâlâ “Não Colocado” ibaresi bulunuyordu.

Boavida, benzer durumda en az 10’dan fazla öğrenci bildiğini söylüyor.

Bazı öğrenciler geçici olarak yeniden özel okula kaydedildi.

Ancak ailelere göre özel okul ücretini ödeme imkânı olmayan çocuklar evde kalarak okul kontenjanı bekliyor.

Velilerin ikinci şikâyeti: Kimseye ulaşamıyoruz

Sorun yalnızca kontenjan yetersizliği değil.

Veliler Eğitim Bakanlığı’nın ilgili birimlerinden cevap alamadıklarını söylüyor.

Eski Direção-Geral dos Estabelecimentos Escolares’in (DGEstE) görevleri yeni kurulan Agência para a Gestão do Sistema Educativo (AGSE) yapısına devredildi.

Aileler ise yeni sistemde:

yüz yüze başvurabilecekleri bir birim bulamadıklarını,

telefonlara ulaşmakta zorlandıklarını,

e-postalara cevap alamadıklarını

belirtiyor.

DGEstE’nin kapatılması geçiş sorununa mı yol açtı?

Okul yöneticileri ve eski DGEstE çalışanlarının açıklamaları dikkat çekici.

Önceki sistemde bölgedeki bütün okulların kontenjan durumunu görebilen görevliler, tek tek okullarda çözülemeyen öğrencilerin başka okullara idari olarak yerleştirilmesine yardımcı oluyordu.

DGEstE’nin kapanmasının ardından bu görevi yürüten bazı öğretmenler kendi okullarına geri döndü.

Lizbon’daki okullar ise kendi bünyelerinde boş yer olup olmadığını görebiliyor ancak tüm şehirdeki kontenjan ağını aynı biçimde yönetemiyor.

Bu durum, sorunun yalnızca “okullarda hiç yer yok” meselesinden daha karmaşık olabileceğini gösteriyor.

Normalde okullar arasında koordinasyon yapılıyordu

Agrupamento de Escolas do Restelo’dan öğretmen Patrícia Gramaxo’ya göre yılın bu döneminde belediye içindeki okul grupları arasında kontenjanların belirlenmesi ve öğrencilerin ikamet adreslerine göre yeniden dağıtılması için koordinasyon toplantıları yapılıyordu.

Ancak bu yıl söz konusu mekanizmanın henüz aynı biçimde çalışmadığını belirtiyor.

Okulların kendi başlarına yapabilecekleri de sınırlı.

Bir okulda yer yoksa yönetimin öğrenciyi kendi yetkisiyle başka bir agrupamento’ya gönderme imkânı bulunmuyor.

“Não Somos Bonecos” grubu kuruldu

Sorundan etkilenen veliler “Não Somos Bonecos” adlı bir grup oluşturdu.

Grup yalnızca kendi çocuklarının yerleştirilmesini değil, sistemdeki sorumluluğun belirlenmesini ve aynı durumun gelecek yıllarda tekrar etmemesini istiyor.

Veliler bu amaçla Eğitim Bakanlığı’na karşı hukuki süreç başlatmaya hazırlanıyor.

Bu durum bütün Portekiz’de devlet okulu kalmadığı anlamına gelmiyor

Burada da önemli bir ayrım yapmak gerekiyor.

Mevcut haberler özellikle Lizbon bölgesindeki belirli ailelere ve transfer taleplerine dayanıyor.

Portekiz genelindeki bütün öğrencilerin veya bütün yeni kayıtların aynı sorunla karşı karşıya olduğu anlamına gelmiyor.

Ancak Lizbon gibi nüfus ve konut baskısının yoğun olduğu bölgelerde okul kapasitesi, öğretmen açığı ve idari yeniden yapılanmanın aynı anda yaşanması sistemi daha kırılgan hale getiriyor.

Öğretmen sıkıntısı da devam ediyor

Devlet okulunda yer bekleyen öğrenciler sorunu, Portekiz’in yeni eğitim yılına zaten öğretmen sıkıntısıyla başladığı bir dönemde ortaya çıktı.

Eylül başında hâlâ 2 binden fazla öğretmenlik ders programının doldurulması bekleniyordu ve eksiklik özellikle Büyük Lizbon ile Setúbal’da yoğunlaşıyordu.

Böylece bazı aileler açısından iki ayrı sorun üst üste biniyor:

önce okulda yer bulabilmek, ardından öğrencinin bütün derslerine öğretmen atanmasını beklemek.

Aileler ne yapmalı?

Çocuğu hâlâ “Não Colocado” görünen ailelerin kayıt ekranındaki başvuru durumunu ve yaptıkları tüm yazışmaları saklaması önemli.

İlgili agrupamento ile doğrudan iletişim kurulması ve AGSE’ye yapılan başvuruların yazılı kaydının tutulması da olası idari veya hukuki itiraz açısından yararlı olabilir.

Bu konuda tek bir çözüm bütün ailelere uygulanamayacağı için öğrencinin ikamet adresi, sınıf seviyesi, başvuru tarihi ve tercih edilen okullar değerlendirmede önem taşıyor.

Kaynaklar

Renascença / Lusa — 11 Eylül 2026 — “Pais processam Ministério da Educação por falta de vaga na escola pública”

https://rr.pt/noticia/pais/2026/09/11/pais-processam-ministerio-da-educacao-por-falta-de-vaga-na-escola-publica/485135/

Renascença — 11 Eylül 2026 — Portekiz’de yeni eğitim yılı ve öğretmen açığı

https://rr.pt/noticia/pais/2026/09/11/ano-letivo-ensombrado-por-falta-de-professores-e-assistentes/485041/