Lizbon Havalimanı’nda gece uçuşları: 35 haftanın 33’ünde haftalık sınır aşıldı

Çevre örgütü ZERO, Humberto Delgado Havalimanı’ndaki gece uçuşlarını izleyen yeni bir platform başlattı. Örgütün 2026 verilerine göre gece yarısı ile 06.00 arasındaki haftalık 91 hareket sınırı, incelenen 35 haftanın 33’ünde aşıldı. Ancak mevzuattaki istisnalar nedeniyle sınırın aşılması, her uçuşun tek başına yasa ihlali olduğu anlamına gelmiyor.

Portekizli çevre örgütü ZERO, Lizbon’daki Humberto Delgado Havalimanı’nda gece saatlerinde gerçekleşen uçuşların kamuoyu tarafından takip edilebilmesi için yeni bir çevrim içi platform başlattı.

Platform, Flightradar24 verilerini kullanarak gece saatlerinde Lizbon’a inen ve Lizbon’dan kalkan uçak hareketlerini günlük olarak gösteriyor. Böylece mevcut mevzuatta belirlenen sayısal sınırların ne zaman aşıldığı da takip edilebiliyor.

ZERO’nun 4 Eylül’de yayımladığı verilere göre 2026’nın incelenen ilk 35 haftasında, 00.00-06.00 arasındaki haftalık 91 uçuş hareketi sınırına yalnızca iki hafta uyuldu. Diğer 33 haftada bu sayı aşıldı.

Örgütün verilerine göre yıl başından bu yana 00.00 ile 06.00 arasında toplam 4 bin 647 uçak hareketi gerçekleşti. Bunların 1.165’i 01.00-05.00 arasındaydı.

En yoğun hafta ise 17-23 Ağustos olarak kaydedildi. ZERO, bu dönemde gece yarısı ile 06.00 arasında 187 uçak hareketi tespit edildiğini, bunun haftalık 91 hareket sınırının 96 üzerinde olduğunu açıkladı.

Günlük verilere bakıldığında da bazı gecelerde belirgin aşım görülüyor. ZERO’ya göre 30 Mart’ta 48, 10 Mayıs’ta 46, 29 Mart ve 24 Ağustos’ta ise 43’er hareket gerçekleşti.

Gece uçuşlarında mevcut kural ne?

Lizbon Havalimanı’ndaki gece operasyonlarının hukuki çerçevesi 2004 tarihli Portaria n.º 303-A/2004’e dayanıyor.

Düzenlemeye göre Humberto Delgado Havalimanı’nda 00.00-06.00 arasında gece trafiği kısıtlanıyor. Bu dönemde haftalık uçak hareketi sayısı 91’i, günlük hareket sayısı ise 26’yı aşamıyor. Gece operasyonlarında kullanılan uçakların gürültü seviyelerine ilişkin ek koşullar da bulunuyor.

Ancak mevzuat belirli durumlarda istisnalara izin veriyor. Bu nedenle herhangi bir gece veya haftada sayısal sınırın aşılmış olması, sınırın üzerindeki her uçuşun otomatik olarak mevzuata aykırı olduğu anlamına gelmiyor.

ZERO da bu noktaya dikkat çekerek Ulusal Sivil Havacılık Otoritesi ANAC’tan, tespit edilen uçuşlardan hangilerinin yasal istisnalara girdiğini ve hangilerinin gerçek bir ihlal oluşturduğunu kamuoyuna açıklamasını istiyor.

01.00-05.00 arasında tamamen uçuşsuz dönem henüz uygulanmıyor

Mevcut 00.00-06.00 kısıtlamasından ayrı olarak Portekiz hükümeti Mart 2025’te Humberto Delgado Havalimanı için gece uçuş rejiminin değiştirilmesine yönelik bir süreç başlattı.

18 Mart 2025 tarihli Bakanlar Kurulu kararında, gece 01.00 ile 05.00 arasında uçuşların yasaklanmasına yönelik bir “hard curfew” modelinin hayata geçirilmesi öngörüldü. Karar aynı zamanda yeni gece uçuş rejiminin Avrupa Birliği kuralları çerçevesindeki “Dengeli Yaklaşım” prosedürü üzerinden hazırlanmasını öngörüyor.

ZERO, hükümetin bu yöndeki kararından 536 gün sonra 01.00-05.00 arasındaki uçuş yasağının hâlâ yürürlüğe girmediğine dikkat çekiyor.

Örgütün verilerine göre yalnızca 2026 başından bu yana bu dört saatlik zaman diliminde 1.165 uçak hareketi gerçekleşti.

Uçak gürültüsü sağlık açısından da gündemde

Gece uçuşlarıyla ilgili tartışma yalnızca uçak sayısıyla sınırlı değil.

Dünya Sağlık Örgütü’nün Avrupa için çevresel gürültü rehberi, gece uçak gürültüsüne maruziyetin 40 dB Lnight seviyesinin altında tutulmasını tavsiye ediyor. DSÖ, bu seviyenin üzerindeki gece uçak gürültüsünü uyku üzerindeki olumsuz etkilerle ilişkilendiriyor.

ZERO ise Lizbon’da gece uçuşlarının azaltılmasının yanı sıra gürültüden etkilenen binalarda ses yalıtımı önlemlerinin güçlendirilmesini istiyor.

Örgüt ayrıca yeni Lizbon havalimanının yapımının hızlandırılmasını ve Humberto Delgado Havalimanı’nın uzun vadede kapatılmasını savunuyor.

6. PRATİK BİLGİ

Lizbon’daki gece uçuşlarını takip etmek isteyenler ZERO’nun yeni platformunda günlük uçak hareketlerini inceleyebiliyor.

Platform, uçuş hareketlerinin sayısal sınırları aşıp aşmadığını takip etmek açısından kullanılabilir. Ancak platformdaki bir aşımın tek başına hukuki ihlal anlamına gelmediğini unutmamak gerekiyor; mevcut mevzuat bazı uçuşlar için istisnalar içeriyor.

7. İNCELENEN KAYNAKLAR

ZERO – Associação Sistema Terrestre Sustentável, 4 Eylül 2026: Gece uçuş platformunun duyurusu ve 2026 uçuş hareketlerine ilişkin veriler.

Diário da República – Portaria n.º 303-A/2004: Humberto Delgado Havalimanı’nda 00.00-06.00 arasındaki gece operasyonlarının yasal sınırları.

Diário da República – Resolução do Conselho de Ministros n.º 58/2025: Gece uçuş rejiminin değiştirilmesi ve 01.00-05.00 arasında “hard curfew” uygulanmasına yönelik hükümet kararı.

ANAC – Ruído / Aeroporto Humberto Delgado: Lizbon Havalimanı için geçerli gece uçuşu ve gürültü kısıtlamaları.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) – Environmental Noise Guidelines for the European Region: Gece uçak gürültüsüne ilişkin sağlık temelli tavsiyeler.