BM’den Portekiz Parlamentosu’na Net Cinsiyet Kimliği Uyarısı: "Yasa Tasarılarını Geri Çekin"

Portekiz siyasetinde son aylarda alevlenen cinsiyet kimliği tartışmaları artık doğrudan uluslararası arenanın gündeminde. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, merkez sağ ve sağ partilerin meclise taşıdığı yeni yasa tasarılarına karşı açık ve sert bir tavır koyarak, bu düzenlemelerin geri çekilmesini istedi. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Parlamento Başkanı José Pedro Aguiar-Branco’ya hitaben yazdığı mektupta, PSD, CHEGA ve CDS-PP tarafından hazırlanan bu taslakların ülkenin imza attığı uluslararası insan hakları sözleşmeleriyle doğrudan çelişebileceğini vurguladı. Mektup; Bloco de Esquerda (BE) milletvekili Fabian Figueiredo ve Avrupa Parlamentosu milletvekili Catarina Martins’in BM’ye yaptıkları resmi başvurunun ardından kaleme alındı. Tıbbi Rapor Zorunluluğu ve Ayrımcılık EndişesiTartışmanın odağında, nüfus kayıtlarındaki isim ve cinsiyet değişikliği süreçlerinin yeniden zorlaştırılması yer alıyor. Sağ partilerin sunduğu tasarılar; kişilerin kendi beyanları yerine tıbbi değerlendirme ve rapor şartı getirilmesini öngörüyor.BM Yüksek Komiserliği ise bu yaklaşımın süreci yeniden "patolojik bir vaka" haline getirme riski taşıdığının altını çiziyor. İnsan hakları standartlarına göre, yasal cinsiyet tanıma süreçlerinin bürokratik engellerden arındırılmış, bireyin kendi özgür iradesine ve mahremiyetine dayalı basit bir idari işlem olarak kalması gerektiği belirtiliyor.Tasarıların mevcut haliyle Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi, Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi ve Çocuk Hakları Sözleşmesi gibi Portekiz’in bağlayıcı olduğu temel taahhütleri zedeleyeceği ifade ediliyor.18 Yaş Altı Yasaklar ve Çocuk HaklarıMektupta özellikle CHEGA ve CDS-PP'nin 18 yaş altındaki gençlere yönelik getirmek istediği katı yasaklara dikkat çekiliyor. Yasa taslaklarında yer alan "cinsiyet kimliği bozukluğu" gibi ifadelerin trans bireyleri açıkça damgaladığını belirten BM, gençlerin ergenlik engelleyici veya hormon tedavilerine erişiminin toptan yasaklanmasının ciddi hak ihlalleri doğuracağı uyarısında bulundu.BM analizine göre, yaş sınırına bakılmaksızın getirilen bu tür toptan yasaklar; gençlerin sağlık hakkını, ayrımcılığa uğramama güvencesini ve çocuğun yüksek yararı ilkesini doğrudan hedef alıyor. Volker Türk, tasarıların tamamen geri çekilmemesi durumunda, uluslararası standartlara uyum sağlanması adına sürecin şeffaf ve kapsamlı sivil istişarelerle baştan aşağı revize edilmesini talep ediyor.Kaynak: LUSA / Portugal Resident (Natasha Donn) Resim Kaynağı: Hadi Mizban