Arrábida’daki beş plaj için dava sürerken Setúbal’da yeni protesto

Herdade da Comenda’nın beş plaj ve çevresindeki bazı alanlar için açtığı mülkiyet davası devam ediyor. Setúbal’da 30 Ağustos’ta düzenlenen eylemde protestocular, plajlara kamusal erişimin korunmasını istedi.

Setúbal’daki Arrábida kıyısında bulunan Rasca, Comenda, Rainha, Maria Esguelha ve Albarquel plajlarının statüsüyle ilgili dava sürerken, yüzlerce kişi 30 Ağustos Cumartesi günü kent merkezinde düzenlenen protestoda bir araya geldi.

Herdade da Comenda’nın sahibi olan Palácio da Comenda, S.A., söz konusu beş plajın yanı sıra çevredeki bazı alanların özel mülk olarak tanınmasını talep ediyor. Dava, Temmuz 2025’ten bu yana Setúbal Adli Mahkemesi’nde görülüyor.

Şirketin talebi, Portekiz Devleti ve Portekiz Çevre Ajansı’na (APA) karşı yürütülen hukuki sürecin konusu. APA ve savcılık makamının, şirkete ait olduğu ileri sürülen alanların kamusal su alanı statüsünde bulunduğu yönünde karşı görüş sunduğu bildiriliyor.

Protestoyu destekleyen “Deslarguem a Arrábida” hareketi, plajlara ve kıyı şeridine kamusal erişimin korunmasını istiyor. Hareket temsilcileri, mahkeme kararını beklediklerini ancak kıyı alanlarının kullanım hakkı konusunda kamuoyu baskısını sürdüreceklerini belirtiyor.

Portekiz mevzuatında kamu su alanları ortak kullanım ve yararlanma kapsamındadır. APA’ya göre, kamu sularının yatak ve kıyılarıyla ilgili özel mülkiyet iddiaları bulunsa bile, bu alanlarda kamu yararına erişim ve geçişe ilişkin yasal yükümlülükler uygulanabiliyor. Ancak Arrábida’daki beş plaj bakımından hangi alanın hangi hukuki statüde olduğu, devam eden mahkeme sürecinde belirlenecek.

Bu nedenle dava, doğrudan “plajların kapatıldığı” veya “özelleştirildiği” anlamına gelmiyor. Şimdiki aşamada tartışma, şirketin mülkiyet talebi ile kamusal erişim ve kamu su alanı statüsüne ilişkin hukukî değerlendirme etrafında sürüyor.

Bir ülkenin sahilleri, başta o ülkede yaşayanlar olmak üzere toplumun kullanımına açık kalmalıdır. Otellerin ya da özel mülk iddialarının plaj erişimini fiilen engellemesi, kamusal alan anlayışıyla bağdaşmaz. Demokrasisi ve hukuk devleti standartları güçlü bir ülkede, bu tür taleplerin kamu yararı ve erişim hakkı bakımından titizlikle incelenmesi gerekir.

Arrábida’daki bu beş plajla ilgili erişim veya mülkiyet konusunda kesin bir mahkeme kararı henüz açıklanmadı. Ziyaretçiler, erişim güzergâhı ve olası geçici düzenlemeler için APA ile Setúbal Belediyesi’nin duyurularını takip etmeli; özel arazi olduğu açıkça belirtilen alanlara izinsiz girmemeli.

İncelenen kaynaklar

Portugal Resident haber metni

APA – kamu su alanları ve erişim çerçevesi

APA – kamu alanı, kıyılar ve kamu kullanım hakkı

Portekiz Hükûmeti – plajlara kamusal erişim tedbirleri

Beachcam – Herdade da Comenda davası ve beş plaj