9. sınıfa kadar telefon yasağı..

Portekiz hükümeti, okullarda uzun zamandır tartışılan akıllı telefon yasağını kapsama alanını genişleterek 9. sınıfa kadar uzatma kararı aldı. Zaten 6. sınıfa kadar bir kısıtlama vardı, ama şimdi 7, 8 ve 9. sınıflar da bu halkaya dahil ediliyor. Hatta okullara bu yeni döneme alışmaları için ufak bir geçiş süresi tanınacak ve yasak resmen 1 Ocak 2027’de hayatımıza girecek. Ortaokul ve lisenin son yılları ise şimdilik bu yasağın dışında tutulmuş. Peki bu karar nereden çıktı dersiniz? İşin arkasında sadece masa başı bir kural yok, sahadan gelen somut veriler var. Eğitim Bakanı Fernando Alexandre’ın paylaştığı bilgilere ve PLANAPP’ın verilerine baktığımızda tablo çok net: Telefon kullanımını kısıtlayan okullarda çocukların birbiriyle kaynaşma oranı %36 artmış. Üstelik disiplin sorunları ve o can sıkıcı siber zorbalık vakaları hissedilir derecede düşmüş. Okul koridorlarını gözünüzün önüne getirin; herkesin kafası ekrana gömülü, kimse kimseyle iki kelime etmiyor. Yasak uygulanan yerlerde ise çocuklar yeniden bahçeye çıkıp top oynamaya, laflamaya, kısacası çocuk gibi davranmaya başlamışlar. Bakanın da dediği gibi, ekran bağımlılığı aslında çocukların özgürlüğünü ellerinden alan bir şeye dönüştü. Portekiz de bu gidişata dur diyen uluslararası dalgaya katılmış oldu. Tabii iş sadece "ekranı kapat" demekle bitmiyor. Hükümet okullara bin 400’den fazla uzman personel (çoğu psikolog) atamayı ve açık alanları çocukların sosyalleşebileceği şekilde yeniden düzenlemeyi planlıyor. İşin bu kısmını çok kıymetli buluyorum; çünkü alternatif sunmadan sadece yasak koymak pek bir işe yaramıyor. Herkes bu kararla aynı fikirde mi? Elbette hayır. Ulusal Ebeveyn Dernekleri Konfederasyonu (CONFAP) başkanı Mariana Carvalho tam da bizlerin evde yaşadığı o büyük endişeyi dile getiriyor: "Toptan yasaklamak yerine çocuklara bu teknolojiyi bilinçli kullanmayı öğretsek daha iyi olmaz mı?" Carvalho çok haklı bir noktaya da parmak basıyor: Okulda bütün gün telefonuna dokunamayan çocuk, eve geldiğinde aradaki açığı kapatmak için ekrana daha çok gömülebilir. Bu da evdeki huzuru ve aileyle geçirilen zamanı doğrudan etkiler. Yani yasağın okul kapısında bitip evde yeni bir krize dönüşme riski var. Kendi tecrübelerimden biliyorum; teknolojiyle savaşa girmek yerine onunla doğru ilişki kurmayı öğretmek her zaman daha sürdürülebilir bir yol. Ama bir yandan da çocukların çocukluğunu ekranlara kaptırmasına göz yummak imkansız. Portekiz’in attığı bu adım önümüzdeki yıllarda nasıl bir sonuç verecek, hep birlikte göreceğiz. Ama bana sorarsanız, koridorlarda yeniden yankılanan çocuk bağırışları her şeye rağmen güzel bir başlangıç.Michael Bruxo